Τάκης Χατζηγεωργίου: Να καταργηθούν τα χρέη

Στο βαθμό που τα χρέη σε διάφορες χώρες έχουν δημιουργηθεί, επειδή ακριβώς η δημιουργία αυτών των χρεών, παρήγαγε αντίστοιχα κέρδη σε άλλα κράτη, τότε αυτά τα χρέη πρέπει να διαγραφούν. Αν δηλαδή το σύστημα έκανε ακριβώς αυτό! Αν το σύστημα είναι με τέτοιο τρόπο οργανωμένο (και έτσι είναι) για να κατασπαράζουν οι μεγάλοι τους μικρούς, τότε η μόνη λύση είναι η διαγραφή αυτών των χρεών.

Αυτό που ζουν σήμερα οι Έλληνες, οι Ισπανοί και οι Πορτογάλοι, ισοδυναμεί με αυτό που ζούσαν οι Κύπριοι στις αρχές του αιώνα, όταν οι αγρότες και οι εργάτες ήταν αδύνατο να αποπληρώσουν τα χρέη τους. Γιατί για να αποπληρώσουν τα χρέη τους έπρεπε να κάνουν ακόμα ένα δάνειο. Και ο τοκογλύφος έπινε το γαίμα του χρεώστη. Η λύση δόθηκε τότε με την δημιουργία του συνεργατισμού.

Αν θέλουμε μια Ευρώπη για όλους, τότε το σύστημα αυτό πρέπει να ανατραπεί. Αν είναι σωστό να υπάρχουν ιδιωτικές τράπεζες, άλλο τόσο είναι σωστό οι κοινωνίες (αποφεύγω τον όρο κράτη) να έχουν τις δικές τους τράπεζες. Βλέπω την ανάγκη δημιουργίας ενός Ευρωπαϊκού δικτύου κοινωνικών τραπεζών. Που να ελέγχονται κεντρικά και περιφερειακά. Τράπεζες που να ελέγχονται από την κοινωνία και που θα αποτελούν αντιστάθμισμα στα σημερινά αιμοβόρα συστήματα. Καταλαβαίνω ότι η άποψη χρειάζεται περαιτέρω επεξεργασία και ελπίζω να συμβάλουν σ’ αυτό το διάλογο όσοι νομίζουν ότι μπορούν να προσθέσουν. Όμως το να αναμένει κανείς ιδιωτική τράπεζα να συμπεριφέρεται με κοινωνική ευαισθησία, ισοδυναμεί με το να αναμένει κανείς έλεος από τον δήμιο.  Προσθέτω εδώ ότι γνωρίζω  τα μύρια επιχειρήματα που αντιτάσσονται για την δυσκολία τέτοιου εγχειρήματος. Όμως εάν οι κοινωνίες δεν βρουν την δυνατότητα των συνεργασιών και του συνεργατισμού, αν οι κοινωνίες δεν βρουν την ικανότητα να σκέφτονται εξυπνότερα από τις τράπεζες, τότε είμαστε καταδικασμένοι να μας διοικήσουν οι τράπεζες.

Δεν θα αποφύγω να πω ότι μέρος των χρεών είχαν δημιουργηθεί και από την απίστευτη διαφθορά, την κλεψιά και την δολιότητα που επικράτησε σε διάφορους πολιτικούς άρχοντες  σε  διάφορα  κράτη.  Και αυτό  είναι  κάτι  που  πρέπει  να  παταχθεί. Είναι όμως γι’ αυτό που τονίζω ότι τα χρέη πρέπει να καταργηθούν στον βαθμό που αυτά έχουν δημιουργηθεί από ένα σύστημα που έκανε ακριβώς αυτό.  Να κερδίζω εγώ για να χάνεις εσύ! Το οικονομικό σύστημα που επικρατεί στην Ευρώπη ευνοεί τα δυνατά κράτη με αποτέλεσμα τον γιγαντισμό τους. Είναι απλό. Αν εγώ δανείζομαι με 3% τόκο και εσύ δανείζεσαι με 10%, δεν υπάρχει καμία δυνατότητα να ξεχρεώσω ποτέ. Αν μάλιστα αυτός που δανείζεται με 3% είναι αυτός που με δανείζει με 10%; Τόσο απλό. Ξέρω πως ακούγεται ακραία η τοποθέτηση για κατάργηση των χρεών. Όμως για σκεφτείτε! Υπάρχει δυνατότητα η Ελλάδα να πληρώσει χρέος 350 δις; Πώς;

Πιστεύω πως εάν δεν γίνει αυτό, τότε οι Ευρωπαίοι, είτε θα οδηγηθούν στην κατάρρευση του ονείρου για την Ενωμένη Ευρώπη, είτε θα κληθούν αργότερα να πληρώσουν πολύ-πολύ περισσότερα από το ένα τρις!

Τάκης Χατζηγεωργίου- Ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις

Έλεγχος των τραπεζών και εκ παραλλήλου ένα κυπριακό περιουσιολόγιο.

Κωστής Αχνιώτης

Το τραπεζικό σύστημα της Κύπρου αποκαλύπτεται ξαφνικά σε όλη του τη βρωμιά. Ο περίφημος καθωσπρεπισμός του, το πατερναλιστικό ύφος των τραπεζιτών έναντι της κοινωνίας, η πολιτιστική και επιστημονική και περιβαλλοντική του δράση, με τα διάφορα ιδρύματα του ήταν μόνο η γυαλιστή βιτρίνα μιας κερδοσκοπικής απληστίας.

Επειδή πολλές φορές έχει ακουσθεί από τα χείλη τραπεζιτών αλλά και πολιτικών που κατά καιρούς έκοβαν για χάρη τους διάφορες κορδέλες, ότι οι τράπεζες διαδραμάτιζαν ένα εθνικό ή πατριωτικό ή και ενίοτε θρησκευτικό ρόλο δεν θα πρέπει να « πάμε παρακάτω» χωρίς να ανασκευαστούν μπροστά στην κοινωνία όλα αυτά τα παραπλανητικά.

Όπως πολύ καλά τεκμηριώνεται στο σχετικό κείμενο του Παναγιώτη Παλλίνη σε αυτή την ιστοσελίδα http://erascy.blogspot.com/2012/06/blog-post_263.html , η ληστρική πολιτική του τραπεζικού συστήματος αφορά τουλάχιστο την φούσκα του χρηματιστηρίου, την φούσκα των ακινήτων και τώρα τις επισφαλείς επενδύσεις. Αφορά επίσης και αυτό δεν πρέπει να παραγνωρίζεται, τον αντιαναπτυξιακό ρόλο που συνειδητά διαδραμάτισε κρατώντας ψηλά τα επιτόκια.

Αποτελεί βέβαια κοινοτυπία να αναφέρουμε ότι τα τραπεζικά παίγνια έγιναν κάτω από την σκέπη του πολιτικού συστήματος. Οποιαδήποτε έρευνα αφορά στον τραπεζικό τομέα θα είναι απόλυτα ανεπαρκής αν δεν συνοδεύεται από μια έρευνα της διαπλοκής των πολιτικών. Μιας διαπλοκής που αφορά συγκεκριμένες πολιτικές παρεμβολές με σαφή στόχο να παραπλανήσουν την κοινή γνώμη για παράδειγμα, αλλά δεν θα πρέπει να ξεχαστεί το νομοθετικό πλαίσιο που επέτρεψε και εξακολουθεί να επιτρέπει ανάλογα φαινόμενα.

Για παράδειγμα η Τράπεζα Κύπρου έκανε τα ίδια πράγματα με την Λαϊκή Τράπεζα. Προσπαθεί όμως να κάνει ανακεφαλαιοποίηση μόνη της για να αποφύγει τον δημόσιο έλεγχο. Ακόμα και έτσι όμως οι επιπτώσεις της πολιτικής της πάνω στον κυπριακό λαό αναφορικά με όλους τους τομείς που έχουν αναφερθεί πιο πάνω είναι εμφανείς. Μια ειλικρινής έρευνα που θέλει να αποκαλύψει και όχι να συγκαλύψει, θα πρέπει να επεκτείνεται σε όλο τον τραπεζικό τομέα.

Μιλούμε φυσικά για συγκάλυψη γιατί είναι ήδη εμφανές ότι όλες οι δηλώσεις πολιτικών και άλλων παραγόντων παραπέμπουν την αναζήτηση ευθυνών στις ελληνικές καλένδες. Μιλούμε για συγκάλυψη γιατί εδώ και δεκαετίες η πολιτική και γενικότερη συγκάλυψη είναι απαραίτητο αξεσουάρ μιας οικονομικής πολιτικής που μάζεψε τον πλούτο που παρήγαγε ο κυπριακός λαός από την ανεξαρτησία και μετά, σε μερικά τζάκια.

Με την κρατική παρέμβαση στη διάσωση των τραπεζών διαμοιράζεται η ζημιά στο σύνολο του κυπριακού λαού. Αλλά και η ζημιά των τραπεζών εκείνων που δεν θα πάρουν κρατική βοήθεια μεταφέρεται επίσης με διάφορους τρόπους στην πλάτη του λαού ( πχ με το κόστος δανεισμού ή με την οικονομική ύφεση). Ακούεται πλέον πολύ συχνά η κουβέντα ότι πολλά κυπριόπουλα θα είναι πιο φτωχά από τους γονιούς τους.

Μια πολιτική πρόταση ενός κόμματος σε μια όχι πολύ μακρινή χώρα, που είναι άξια υιοθέτησης, είναι η κατάρτιση ενός δημόσιου περιουσιολογίου έτσι ώστε να μπορεί η κοινωνία να γνωρίζει που μπορεί να βρει τους ελλείποντες πόρους. Ένα περιουσιολόγιο θα ήταν και ένας καθρέπτης των «οικονομικών πεπραγμένων» της ελληνοκυπριακής ελίτ ενδεχομένως πολύ αποκαλυπτικός εάν συσχετισθεί με ένα άλλο κατάλογο, αυτού των πολιτικών πεπραγμένων.

Για παράδειγμα τώρα, αντί να χρεωθεί το κράτος, δηλαδή ο φορολογούμενος, τις ζημιές της ανακεφαλαιοποίησης θα ήταν δίκαιο και λογικό να κατασχεθούν μερικές περιουσίες στελεχών του τραπεζικού τομέα ή να δεσμευτούν τουλάχιστον ως υποθήκες έναντι του κρατικού δανείου.

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗ ΚΥΠΡΟ ΚΑΙ ΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ: Ανάγκη για εθνικοποίηση και δημόσιο έλεγχο των τραπεζών

Παναγιώτης Παλλίνης

Ιούνιος 2012

Οι εξελίξεις όσον αφορά την οικονομική κρίση στην Κύπρo αλλά και στην Ευρώπη τρέχουν με πολύ γοργούς ρυθμούς. Η απόφαση της Ισπανίας να αποταθεί στο μηχανισμό της Ε.Ε. για τη στήριξη των τραπεζών της, οι εκλογές στην Ελλάδα, η αβεβαιότητα όσον αφορά την κατάσταση στην Ιταλία έχει εντείνει τους κλυδωνισμούς στην ευρωζώνη η οποία απειλείται με κατάρρευση. Οι κυβερνήσεις των χωρών του πυρήνα της ευρωζώνης και πρωταρχικά της Γερμανίας καθώς και αξιωματούχοι της Ε.Ε και του ΔΝΤ επιμένουν στην νέο-αποικιακή τους πολιτική για την επιβολή σκληρών μέτρων λιτότητας στην περιφέρεια. Ο νέο-φιλελευθερισμός μπορεί να βρίσκεται σε κρίση αλλά οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές όχι μόνο διατηρούνται αλλά εφαρμόζονται με πιο πολλή σφοδρότητα. Οι απειλές όσον αφορά την εκλογική διαδικασία στην Ελλάδα βρίσκονται σε πλήρη έξαρση. Το αποτέλεσμα των εκλογών θα έχει καθοριστική σημασία για την πορεία των κοινωνικών και πολιτικών αγώνων για μια εναλλακτική Ευρώπη.

Στα πλαίσια αυτού του κρίσιμου οικονομικού και πολιτικού σκηνικού στην Ευρώπη και ενώ η καταληκτική ημερομηνία για την ανακεφαλαιοποίηση των κυπριακών τραπεζών στα τέλη Ιουνίου πλησιάζει, η κυβέρνηση στη Κύπρο είναι αναγκασμένη να εξασφαλίσει χρηματοδότηση της τάξης των 1.8 δις. Οι διεθνείς αγορές για δανεισμό από την κυπριακή κυβέρνηση έχουν κλείσει από καιρό, κυρίως λόγω της τραπεζικής κρίσης. Αν η κυβέρνηση εξασφαλίσει διμερές δάνειο από τρίτη χώρα θα μπορέσει να αποφύγει την προσφυγή στο μηχανισμό της Ε.Ε και τα μέτρα λιτότητας και απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων τα οποία θα επιβληθούν σε περίπτωση τέτοιου δανεισμού. Η οικονομική ελίτ και η αντιπολίτευση στη Κύπρο σίγουρα παρακαλεί να αναγκαστεί η κυβέρνηση να προσφύγει στο μηχανισμό στήριξης της Ε.Ε. Σε τέτοια περίπτωση θα επιβληθούν μέτρα τα οποία οι ίδιοι προσπαθούν να εφαρμόσουν από καιρό όπως την κατάργηση της ΑΤΑ, περικοπές στις δημόσιες δαπάνες, ιδιωτικοποιήσεις και απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων. Η κυβέρνηση στη Κύπρο θα πρέπει να αντισταθεί έντονα στην επιβολή οικονομικών μέτρων από την Ε.Ε. Παράλληλα θα πρέπει να αναδειχθεί ξεκάθαρα ο ρόλος των τραπεζών στην οικονομική κρίση που διέρχεται η Κύπρος και να προωθηθεί το αίτημα, η στήριξη των κυπριακών τραπεζών να συνοδευτεί από ουσιαστικό δημόσιο έλεγχο του τραπεζικού συστήματος. Ο δημόσιος έλεγχος του τραπεζικού συστήματος θα μπορούσε να αποτελέσει τη βασική προϋπόθεση για την αναδιοργάνωση της κυπριακής οικονομίας προς μια αναπτυξιακή πορεία.

Η κρίση στο τραπεζικό σύστημα της Κύπρου

Μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης τον Σεπτέμβριο 2008 και την εξάπλωση της κρίσης στην Ευρώπη, ως φυσικό επακόλουθο η κυπριακή οικονομία έχει επηρεασθεί σημαντικά και βρίσκεται σε μια συνεχή πορεία ύφεσης. Η αρνητική πορεία της οικονομίας τα τελευταία 3-4 χρόνια είχε ως αποτέλεσμα τη δραματική αύξηση της ανεργίας από 3,5% του εργατικού δυναμικού το 2008, σε 10,5% το 2012 και με αυξητική τάση. Ο τουριστικός τομέας, οι κατασκευές, η βιομηχανία και οι εξαγωγές έχουν επηρεασθεί δραματικά και βρίσκονται σε παρατεταμένη στασιμότητα.

Πριν από τέσσερα χρόνια, κανένας δεν μπορούσε να προβλέψει ότι το βάθεμα της κρίσης και τη ‘χαριστική βολή’ στην κυπριακή οικονομία θα την έδινε η κρίση στο τραπεζικό σύστημα της Κύπρου, η οποία απειλεί να σπρώξει την κυπριακή οικονομία σε ακόμα πιο δύσκολες ατραπούς με απρόβλεπτες συνέπειες. Πόσο ειρωνικά ακούονται τώρα τα λόγια του τότε υπουργού Οικονομικών, όταν το 2009 δήλωνε ότι η κυπριακή οικονομία δεν πρόκειται να επηρεασθεί από την παγκόσμια οικονομική κρίση γιατί η κυπριακή οικονομία διαθέτει ένα δυνατό, σύγχρονο και αποτελεσματικό τραπεζικό σύστημα, το οποίο δεν έχει διαβρωθεί από τα ‘τοξικά ομόλογα’, σε αντίθεση με τις πιο πολλές αμερικανικές και ευρωπαϊκές τράπεζες.

Η αγορά από τις κυπριακές τράπεζες ομολόγων του ελληνικού δημοσίου της τάξης πέραν των 5 δις ευρώ κατά τη διάρκεια του 2009 και 2010, εν μέσω κρίσης και ενώ οι ενδείξεις για την πορεία της ελληνικής οικονομίας ήταν έντονα αρνητικές, αποτέλεσε το χαριστικό πλήγμα στον τραπεζικό τομέα της Κύπρου και θα καθορίσει αρνητικά τη μελλοντική πορεία της κυπριακής οικονομίας για αρκετά μεγάλη περίοδο. Η κίνηση αυτή των τραπεζών για την αγορά των ελληνικών ομολόγων δεν πρέπει να ιδωθεί σαν ένα απομονωμένο γεγονός, σαν μια λανθασμένη επενδυτική απόφαση αλλά σαν το επιστέγασμα της νοοτροπίας, του τρόπου λειτουργίας και της δομής του τραπεζικού συστήματος στην Κύπρο. Αποτελεί μια ακραία κερδοσκοπική κίνηση με σκοπό το γρήγορο και εύκολο κέρδος και με απαράδεκτη επικέντρωση ρίσκου σε ένα επενδυτικό στοιχείο. Με απλά λόγια τα διευθυντικά στελέχη και τα διοικητικά συμβούλια των κυπριακών τραπεζών θέλησαν να εκμεταλλευθούν τις συνθήκες κρίσης και την αρνητική πορεία της ελληνικής οικονομίας, όπου τα επιτόκια είχαν εκτοξευθεί στα ύψη, για να ενισχύσουν ακόμα πιο πολύ την κερδοφορία τους και για να μπορούν να δικαιολογήσουν τους ασύλληπτα ψηλούς μισθούς και τα μπόνους των διευθυντικών στελεχών.

Αυτή η νοοτροπία του γρήγορου κέρδους, της απληστίας και της τυχοδιωκτικής συμπεριφοράς στο τραπεζικό σύστημα είχε ως απαρχή την ενεργό συμμετοχή τους στη φούσκα του χρηματιστηρίου. Ακολούθως οι τράπεζες συστηματικά λειτουργούν ουσιαστικά ως καρτέλ με επιτόκια πολύ πιο πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και πρόσφατα το τραπεζικό σύστημα επέτεινε την άνοδο στις τιμές των ακινήτων με τη δανειοδοτική του πολιτική. Επίσης, τα τελευταία χρόνια οι τράπεζες έχουν προβεί σε μια σειρά από εξαγορές και επεκτάσεις σε χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης με αμφίβολα οικονομικά οφέλη για την οικονομία και για τις ίδιες τις τράπεζες. Όλες αυτές οι δραστηριότητες στον τραπεζικό τομέα και λαμβάνοντας υπόψη την τρομακτική αύξηση του μεγέθους τους τα τελευταία χρόνια που ξεπερνά το μέγεθος του ΑΕΠ κατά 7 φορές, δείχνουν ότι έχει εμπεδωθεί η κουλτούρα του γρήγορου κέρδους και του τυχοδιωκτισμού ανεξαρτήτως των επιπτώσεων στην οικονομία, στην ανάπτυξη και στην απασχόληση.

Μετά τη πρόσφατη κερδοσκοπική κίνηση των τραπεζών όσον αφορά την αγορά ελληνικών ομολόγων, μια επένδυση η οποία υπερβαίνει το 70% των κεφαλαίων τους και το 25% του κυπριακού ΑΕΠ, έχει τεθεί σε κίνδυνο όχι μόνο η ίδια η επιβίωση των τραπεζών αλλά και η πορεία της κυπριακής οικονομίας. Η επένδυση σε ελληνικά κρατικά ομόλογα θεωρήθηκε από τους ειδήμονες διευθυντές των κυπριακών τραπεζών, αλλά προφανώς και από τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, ασφαλής επένδυση και ότι ήταν αδύνατο να χρεοκοπήσει ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος. Αλλά οι συνθήκες κρίσης τις οποίες διέρχεται η παγκόσμια και ευρωπαϊκή οικονομία δεν αποτελούν μια συνηθισμένη κυκλική κρίση στην πορεία της καπιταλιστικής ανάπτυξης αλλά απειλεί να ξεπεράσει σε σφοδρότητα και σε οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές επιπτώσεις ακόμα και τη μεγάλη καπιταλιστική κρίση του 1930. Οι Κύπριοι τραπεζίτες δεν είχαν τη διορατικότητα ακόμα και στα πλαίσια της καπιταλιστικής λογικής να προβληματιστούν για τις πιθανές επιπτώσεις των επενδυτικών τους κινήσεων και ότι είναι απαράδεκτο να τίθεται σε κίνδυνο η επιβίωση μιας τράπεζας, καθώς και η πορεία της οικονομίας στο βωμό του γρήγορου κέρδους. 

 

Κατά κάποιο τρόπο, η περίπτωση της Κύπρου αποτελεί μια μικρογραφία των οικονομικών και πολιτικών εξελίξεων που συντελούνται σε παγκόσμιο επίπεδο. Η άνοδος και επικράτηση του νεο-φιλελευθερισμού τα τελευταία τριάντα χρόνια, είχε ως σημαντικό στοιχείο τη διόγκωση και την οικονομική και πολιτική ενδυνάμωση και επικυριαρχία του τραπεζικού και χρηματοπιστωτικού συστήματος γενικότερα. Οι νέες τεχνολογίες, τα νέα χρηματιστικά προϊόντα στα πλαίσια απίστευτης αύξησης της κερδοφορίας είχαν ως φυσικό αποτέλεσμα τις εξελίξεις όσον αφορά τα ενυπόθηκα τραπεζικά ομόλογα στις ΗΠΑ και την κρίση του τραπεζικού και χρηματοπιστωτικού συστήματος. Φυσικά η άνοδος και οικονομική επικυριαρχία του τραπεζικού συστήματος, που αποτελεί το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό της καπιταλιστικής ανάπτυξης τα τελευταία τριάντα χρόνια, συνοδεύεται παράλληλα με αύξηση της πολιτικής του επιρροής και δύναμης. 

 

Το μέγεθος του τραπεζικού τομέα στην Κύπρο τα τελευταία χρόνια έχει σχεδόν διπλασιαστεί μετά και την εισροή σημαντικών ξένων κεφαλαίων. Επίσης η κερδοφορία των κυπριακών τραπεζών έχει αυξηθεί σημαντικά καθώς και οι αμοιβές των διευθυντικών στελεχών τους. Η νοοτροπία του γρήγορου κέρδους και η ανυπαρξία ελέγχου από την Κεντρική Τράπεζα είχε σαν αποτέλεσμα την ακραία κερδοσκοπική συμπεριφορά στις κυπριακές τράπεζες και την επιδείνωση της κρίσης σε απρόβλεπτο βαθμό. Το πολιτικό σύστημα, τα ΜΜΕ και οι διάφοροι επιχειρηματικοί φορείς όχι μόνο δεν άσκησαν κριτική αλλά δηλώνουν τη στήριξή τους χωρίς όρους στο τραπεζικό σύστημα. Οι παραλληλισμοί της Κύπρου με τις εξελίξεις σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο όσον αφορά το ρόλο των τραπεζών στη διαμόρφωση της κρίσης και της πολιτικής τους επιρροής είναι πολύ εμφανείς. 

 

Ανάγκη εθνικοποίησης και δημόσιου ελέγχου του τραπεζικού συστήματος στη Κύπρο. 

 

Μετά τις πρόσφατες διεργασίες στην Ελλάδα όσον αφορά τη νέα δανειακή σύμβαση με την ΕΕ, τα νέα σκληρά μέτρα λιτότητας μέσω του μνημονίου 2 και το κούρεμα των ομολόγων του ελληνικού δημοσίου που ανέρχεται στο 70% της ονομαστικής τους αξίας, οι ζημιές που έχουν ανακοινωθεί από τις κυπριακές τράπεζες ανέρχονται σε 4 δις ευρώ. Ως αποτέλεσμα αυτών των ζημιών τα κεφάλαια των κυπριακών τραπεζών έχουν μειωθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε η επιβίωσή τους βρίσκεται πλέον σε αμφιβολία χωρίς κρατική στήριξη. Επίσης, οι ζημιές των κυπριακών τραπεζών αναμένεται να αυξάνονται τα επόμενα χρόνια αναλόγως της πορείας της ελληνικής οικονομίας και της αύξησης των επισφαλών δανείων στην Ελλάδα. Οι προσπάθειες των τραπεζών για άντληση ιδιωτικών κεφαλαίων όπως αναμενόταν, δεν απέδωσε ικανοποιητικά αποτελέσματα και η καταληκτική ημερομηνία της 30ής Ιουνίου, η οποία έχει καθοριστεί από την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή, ως περίοδος κατά την οποία οι τράπεζες θα έπρεπε να εκπληρώσουν ικανοποιητική κεφαλαιοποίηση, έχει σχεδόν εξαντληθεί. Στο διάστημα αυτό οι κυπριακές τράπεζες έχουν σταματήσει να λειτουργούν σαν τράπεζες μετά και τη σχεδόν ολοκληρωτική παγιοποίηση των δανείων, με αποτέλεσμα το βάθεμα της κρίσης στην κυπριακή οικονομία και τη συνεχή αύξηση της ανεργίας.

Μέχρι την πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησης και της Βουλής για τη στήριξη της Λαϊκής Τράπεζας μέσω εγγύησης 1,8 δις στην αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου, η κυβερνητική αντίδραση στην αντιμετώπιση της τραπεζικής κρίσης ήταν υποτονική. Η κυβέρνηση έπρεπε ήδη να είχε προχωρήσει σε ανεξάρτητη ενδελεχή έρευνα όχι μόνο για τα αίτια της τραπεζικής κρίσης, αλλά και για να θέσει τις βάσεις για την αναδιάρθρωση του τραπεζικού συστήματος προς μια αναπτυξιακή κατεύθυνση. 

 

Η κρίση στο τραπεζικό σύστημα έχει ως αποτέλεσμα το βάθεμα και την παράταση της κρίσης της κυπριακής οικονομίας. Η κρατική στήριξη των τραπεζών όμως, θα έχει επιπλέον δημοσιονομικές επιπτώσεις και θα οδηγήσει στην αύξηση του δημόσιου χρέους σε πρώτη φάση από 71% σε 81% του ΑΕΠ. Ουσιαστικά οι ζημιές στο τραπεζικό σύστημα κοινωνικοποιούνται και οι φορολογούμενοι καλούνται να καλύψουν το έλλειμμα. 

 

Επίσης, παραμένει το ερώτημα με ποιο τρόπο η κυβέρνηση θα μπορέσει να εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση των 1,8 δις για τη στήριξη της Λαϊκής και τις μελλοντικές χρηματοδοτήσεις του πιθανόν να ακολουθήσουν. Μια πιθανότητα θα ήταν η σύναψη διακρατικού δανείου, όπως αυτό που είχε προηγηθεί με τη Ρωσία της τάξης των 2,5 δις ευρώ. Η εναλλακτική περίπτωση θα ήταν η κυβέρνηση να αποταθεί στο μηχανισμό στήριξης της ΕΕ και σε τέτοια περίπτωση, όπως και αυτές της Ελλάδας, Πορτογαλίας και Ιρλανδίας, ο δανεισμός θα απαιτηθεί εκ μέρους της Ε.Ε να συνοδευτεί με αυστηρά μέτρα δημοσιονομικής λιτότητας και περαιτέρω σπρώξιμο της οικονομίας προς την ύφεση και την ανεργία. Η τραπεζική κρίση έχει οδηγήσει την κυπριακή οικονομία στην πιο βαθιά κρίση κατά την περίοδο μετά το ’74.

Η επιτακτική ανάγκη για εθνικοποίηση και ριζική αναδιάρθρωση του τραπεζικού συστήματος με βασικό άξονα τον δημόσιο και δημοκρατικό έλεγχο, με κύριο στόχο να δοθεί αναπτυξιακή κατεύθυνση στην κυπριακή οικονομία, θα πρέπει να αποτελεί βασικό πυλώνα μιας εναλλακτικής οικονομικής πολιτικής. Η στήριξη της Λαϊκής τράπεζας, αν δεν υπάρξει ιδιωτική ανταπόκριση στην έκδοση μετοχών, ισοδυναμεί με 92% κρατική συμμετοχή και έτσι αποτελεί ντε φάκτο εθνικοποίηση της τράπεζας. Το θέμα που παραμένει ανοικτό είναι κατά πόσο η στήριξη αυτή αντικρίζεται ως ένα προσωρινό μέτρο για την αναδιάρθρωση και επαναφορά σε κερδοφορία της τράπεζας και απόδοσής της ξανά στους ιδιώτες, ή αν θα αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα για τον έλεγχο και σχεδιασμό των δανειοδοτήσεων και των επενδύσεων προς ένα νέο παραγωγικό μοντέλο. Οι ενδείξεις σε αυτή τη φάση είναι ότι ακολουθείται το μοντέλο της ‘προσωρινής’ στήριξης και της επαναφοράς της ιδιοκτησίας της τράπεζας σε ιδιωτικά χέρια μόλις αυτό καταστεί δυνατό. Ήδη ένας από τους όρους στη νομοθεσία για τη στήριξη της Λαϊκής αναφέρει ότι η διάρκεια κατοχής των μετοχών από το κράτος δεν μπορεί να υπερβεί τα πέντε χρόνια και πριν από τη λήξη αυτής της περιόδου οι μετοχές θα πρέπει να πωληθούν σε ιδιώτες. Μάλιστα, κάποιοι αναλυτές και παράγοντες στήριξης των τραπεζών υποστηρίζουν ότι αν η Λαϊκή επανέλθει σε κερδοφορία το κράτος θα μπορεί να πωλήσει τις μετοχές που κατέχει σε ιδιώτες κάνοντας και κέρδος μέχρι και 10%!

Το πιο πάνω επιχείρημα αποτελεί μια υπερ-απλουστευμένη άποψη πού σκοπό έχει να υποστηρίξει ότι η τραπεζική κρίση δεν αποτελεί σοβαρό πρόβλημα και ότι το μόνο που χρειάζεται είναι ένα προσωρινό δάνειο από την κυβέρνηση από το οποίο θα μπορούσε να βγάλει και κέρδος! Η πραγματικότητα όμως είναι αρκετά διαφορετική. Οι ζημιές που έχουν υποστεί οι κυπριακές τράπεζες είναι τέτοιου μεγέθους όπου η βιωσιμότητα τους έχει τεθεί σε αμφιβολία. Αυτές οι ζημιές δεν έχουν δημιουργηθεί από εξωγενείς παράγοντες, αλλά από συνειδητές κερδοσκοπικές αποφάσεις των διευθυντών και των διοικητικών συμβουλίων των τραπεζών και με την ανοχή της Κεντρικής Τράπεζας. Λόγω της επισφαλούς θέσης των τραπεζών και των βάσιμων αμφιβολιών που έχουν δημιουργηθεί για την βιωσιμότητα τους, οι οίκοι αξιολόγησης έχουν υποβαθμίσει τα ομόλογα του κυπριακού κράτους σε τέτοιο βαθμό, με αποτέλεσμα η κυπριακή κυβέρνηση να μην μπορεί να δανειστεί από τις διεθνείς αγορές. Το δημοσιονομικό έλλειμμα και το δημόσιο χρέος βρίσκονται σε τέτοια επίπεδα (3.5% και 71% αντίστοιχα) που δεν αποτελούν σημαντικό πρόβλημα σε σύγκριση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Αν δεν επιτύχουν οι προσπάθειες για σύναψη διακρατικού δανείου, ο μόνος τρόπος χρηματοδότησης της στήριξης της Λαϊκής είναι ο μηχανισμός χρηματοδότησης της Ε.Ε. και σε τέτοια περίπτωση θα απαιτηθεί από την Ε.Ε η επιβολή προγράμματος μέτρων λιτότητας, αλλαγές στους όρους των εργασιακών σχέσεων π.χ. ΑΤΑ ή και άλλους όρους. Η κυβέρνηση, τα συνδικάτα και η ευρύτερη αριστερά θα πρέπει να αντισταθεί σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο αντλώντας αυτοπεποίθηση και προσανατολισμό από τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα και στην Ευρώπη γενικότερα. Θα πρέπει να προωθηθεί το αίτημα για εθνικοποίηση και δημοκρατικό έλεγχο του τραπεζικού συστήματος στη Κύπρο και ένα εναλλακτικό πρόγραμμα αναδιάρθρωσης και παραγωγικής ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας καθώς και ριζικής μεταρρύθμισης του κρατικού μηχανισμού.

Η κυπριακή οικονομία ήδη βρίσκεται σε αδιέξοδη κατάσταση όχι μόνο λόγω της τραπεζικής κρίσης, αλλά και σε ό,τι αφορά την εξάντληση του αναπτυξιακού μοντέλου που έχει ακολουθηθεί τις τελευταίες δεκαετίες και την εξάρτησή της από τον τομέα του τουρισμού και τις παρεμφερείς του υπηρεσίες. Η παραγωγική βάση της οικονομίας όσον αφορά τη βιομηχανική και γεωργική ανάπτυξη έχει αποδυναμωθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να απαιτείται ριζική αναδιάρθρωση στη βάση ενός νέου οικονομικού σχεδιασμού. Ο έλεγχος του χρηματοπιστωτικού συστήματος και των επενδύσεων θα μπορούσε να αποτελέσει το εφαλτήριο για ένα εναλλακτικό μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης.

Η ΣΗΜΕΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΟΣ ΕΠΙΣΟΔΕΙΟΥ

Εφτα μέρες μετα και το βίντεο της επίθεση Κασιδιάρη στη Λιάνα Κανέλη εξακολουθει να παρουσιάζεται ξανα και ξανα σε διάφορα προγράμματα σε όλα τα κανάλια.  Παρουσιαστες και δημοσιογράφοι, σοκαρισμένοι απο την ωμη βία που για πρώτη φορα παρουσιάζεται σε όλη τη γύμνια-της στην τηλεόραση, μαζεύουν το ένα πάνελ μετα το άλλο για να συζητήσουν το θέμα απο κάθε πλευρα.  Πολιτικοι, ψυχολόγοι, εκπαιδευτικοι και κάθε λογης ειδικοι ερμηνεύουν τη συμπεριφορα του Κασιδιάρη και προσπαθουν να βρουν απάντηση στην πορεία που έχει πάρει η πολιτικη ζωη και η κοινωνία γενικότερα στην Ελλάδα.  Σχεδον όλοι καταδικάζουν το επεισόδειο και φαίνονται να θεωρουν ότι η αποκάλυψη της συμπεριφορας της Χρυσης Αυγης θα μειώσει τα ποσοστα-της στις αυριανες εκλογες.

Φυσικα τα πράγματα δεν είναι τόσο απλα.  Οπως έχει δείξει εδω και πολλα χρόνια η Benetton, η αρνητικη διαφήμιση μπορει να δώσει θετικα αποτελέσματα.  Δεν είναι τυχαίο που ο αρχηγος της Χρυσης Αυγης έδωσε στήριξη στον Κασιδιάρη ενω άλλο στέλεχός-της δήλωνε πως στη βουλη που θα μπουν θα δείχνουν το βίντεο Κασιδιάρη σε όσους τολμουν να τους αντισταθουν.  Ακόμα, δεν βοήθησε και η «καταδίκη» Σαμαρα ο οποίος καταδίκασε την «βία και την πρόκληση» εξισώνοντας λίγο πολυ την επίθεση Κασιδιάρη με τις έντονες τοποθετήσεις της Δούρου και την αντίδραση της Κανέλη.  Αντίθετα λοιπον με την κοινη σοφία, η εκτεταμένη παρουσίαση του βίντεο απο την τηλεόραση λειτούργησε σαν διαφήμηση της Χρυσης Αυγης και σύφωνα με μερικες δημοσκοπήσης ανέβασε ξανα τη δύναμή-της στο εκλογικο σώμα.

Το πρόβλημα φαίνεται να βρίσκεται στην κακη κατανόηση του φαινομένου της ανόδου της Χρυσης Αυγης.  Αν σχεδον μισο εκατομμύριο Ελληνες ψήφισαν τους νεο-ναζι, είναι γιατι είναι μπουχτισμένοι με τους πολιτικους, με τις υποσχέσεις-τους, με τη διαφθορα-τους.  Είναι γιατι είδαν στους Χρυσαυγίτες κάποιους που δεν διστάζουν να τα βάλουν με όλο το σάπιο τοπίο και τη ψεύτικη «καλη συμπεριφορα»-τους.  Στον Κασιδιάρη είδαν κάποιο που δεν δίστασε να κατηγορήσει την Κανέλη για «κομμούνι» και να βρίσει και να καταβρέξει την Δούρου.  Είδαν κάποιο που ήταν διατεθειμένος να επιβάλει τη θέλησή-του και να μη διστάσει να χρησιμοποιήσει και βία προκειμένου να το κάμει.
Η παρουσίαση λοιπον του Κασιδιάρη σαν θύτη και της Κανέλη σαν θύμα δεν μείωνε αλλα διαφήμιζε τον Χρυσαυγίτη.  Η όλη συμπεριφορα των παρουσιαστων και των δημοσιογράφων κυμαινόταν απο αγανάκτηση για τη χρήση βίας ως την απόγνωση για την εγκατάλειψη της καλης συμπεριφορας στις συζητήσεις.  Εδειχναν ξανα και ξανα τον Κασιδιάρη να χτυπα την Κανέλη νομίζοντας πως παρουσιάζοντάς-την σαν θύμα θα μείωναν την Χρυση Αυγη.  Ομως στα μάτια των θιασωτων των νεο-ναζι τον θεοποιούσαν, προκαλούσαν την αντίδραση «καλα να της κάμει», «επιτέλους κάποιος είναι αποφασισμένος να δράσει».

Και όμως, αν δει κανεις το βίντεο ψύχραιμα, υπάρχει μια εντελως διαφορετικη σημειολογία στο επισόδειο.  Στο πολιτικο επίπεδο, δεν είναι καθόλου τυχαίο που η Κανέλη αντέδρασε ενάντια στην επίθεση κατα της Δούρου.  Εκπρόσωποι και οι δυο κομμάτων που το λιγότερο που μπορει να πει κανεις είναι ότι μισούνται μεταξυ-τους, βρέθηκαν ξαφνικα στο ίδιο χαράκωμα σε μια συνεργασία δράσης ενάντια στο φασισμο.  Αντίθετα, ο κ. Παυλόπουλος της Νέας Δημοκρατίας δεν κουνήθηκε απο τη θέση-του, δεν είπε λέξη.

Ακόμα πιο σημαντικο, η επίθεση του Κασιδιάρη δεν μπόρεσε να επιβληθει.  Την ίδια στιγμη που ο παρουσιαστης φώναζε ανήμπορα «όχι, όχι...» η κ. Κανέλη κράτησε το έδαφός-της και δεν έκαμε πίσω μπροστα στη χυδαιότητα του επιτιθέμενου.  Η εικόνα δείχνει πως παρα τους παλληκαρισμους-του ο Κασιδιάρης το έβαλε στα πόδια μπροστα στη σταθερότητα της κ. Κανέλη.  Δεν είναι η κ. Κανέλη που υποχωρει, είναι ο Κασιδιάρης που χτυπώντας προχωρει προς τα πίσω.

Τέλος, δεν μπορει κανεις να μη σημειώσει το γεγονος ότι την κρίσιμη στιγμη ήταν μια γυναίκα που κράτησε την τιμη του πολιτισμου περιστοιχιζόμενη απο τρεις αμήχανους άντρες...

Τ.

ΕΔΟΝ: Ανακοίνωση για τα πρόσφατα κρούσματα ρατσιστικής βίας

To Κεντρικό Συμβούλιο της ΕΔΟΝ καταδικάζει με αποτροπιασμό τα πρόσφατα επεισόδια τα οποία δημιούργησαν ρατσιστικές και φασιστικές οργανώσεις με στόχο μετανάστες. Συγκεκριμένα, το Σάββατο 9 Ιουνίου  ομάδα δέκα ατόμων επιτέθηκε σε Βούλγαρους την ώρα που αποχωρούσαν από γάμο ομοεθνών τους σε αίθουσα δεξιώσεων στο Δασάκι Άχνας. Αφού τους «τύφλωσαν» με σπρέι άρχισαν να κτυπούν τους αλλοδαπούς ενώ στη συνέχεια εμφανίστηκαν κι άλλα άτομα χρησιμοποιώντας ταυτόχρονα γλώσσα που παραπέμπει σε ρατσιστική οργάνωση. Άλλο κρούσμα ρατσιστικής βίας συνέβηκε το βράδυ της Δευτέρας 11 Ιουνίου στη Ξυλοφάγου με το ξυλοδαρμό Αιγύπτιου εργάτη από ομάδα είκοσι ατόμων. Ο Αιγύπτιος εργάτης ανέφερε στους αστυνομικούς που τον εντόπισαν αιμόφυρτο και σε μισολιπόθυμη κατάσταση στην πανήγυρη του χωριού, δέχθηκε αναίτια επίθεση από ομάδα 20 περίπου νεαρών προσώπων τα οποία τον κτύπησαν με τα χέρια και τα πόδια τους σπάζοντας του οστά του προσώπου.

Ως ΕΔΟΝ καταγγέλλουμε με βδελυγμία τις επιθέσεις αυτές ως φασιστικές και ρατσιστικές και αναμφίβολα υποκινούμενες από τις διάφορες ακροδεξιές ομάδες που έρπουν μέσα στην κυπριακή κοινωνία. Αυτές οι οργανώσεις που προκαλούν οργανωμένα επεισόδια με ενέργειες που δεν περιποιούν τιμή σε μια χώρα μέλος της Ευρώπης της πολυπολιτισμικότητας και σε μια κοινωνία που θέλει να αποκαλείται σύγχρονη.

Καταδικάζουμε απερίφραστα τις ακροδεξιές οργανώσεις οι οποίες, στο όνομα της πατριδοκαπηλίας και εθνοκαπηλίας με ενέργειες, ρητορική και συνθήματα προωθούν το ρατσισμό, τη ξενοφοβία και μισάνθρωπες νοοτροπίες μέσα στην Κυπριακή Κοινωνία.

Ως Οργάνωση νεολαίας δεν καταδικάζουμε μόνο το γεγονός ότι όχλος επιτίθεται απρόκλητα σε ανυπεράσπιστους και ανυποψίαστους ανθρώπους. Άλλωστε η θρασυδειλία και η ανανδρία είναι ίδιον του φασισμού. Πρώτα από όλα καταγγέλλουμε την έξαρση του νεοφασισμού και του ρατσισμού που απειλεί να πισωγυρίσει την Κύπρο αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη σε μαύρες εποχές.

Καταγγέλλουμε την προσπάθεια αυτών των δυνάμεων να διαιρέσουν και να προκαλέσουν τεχνητό μίσος μεταξύ των εργαζομένων, σε μια περίοδο που όσο ποτέ άλλοτε, ολόκληρη η εργατική τάξη –ανεξάρτητα από φυλή, θρησκεία και γλώσσα- πρέπει να είναι ενωμένη απέναντι στην επίθεση του μεγάλου κεφαλαίου. Από αυτό το γεγονός θα πρέπει κάθε εργαζόμενος να βγάλει συμπεράσματα ως προς το ποιους υπηρετεί και ποιους ζημιώνει περισσότερο ο ρατσισμός.

Έχουν βαριές και ασήκωτες ευθύνες όσοι με τη λαϊκιστική ρητορεία τους ή με τη σιωπή τους αφήνουν να εντείνεται – με ψέματα και τερατολογίες - το κλίμα ξενοφοβίας μέσα στην κυπριακή κοινωνία. Αλλά και εκείνοι που – ενόψει των Προεδρικών Εκλογών - ψαρεύουν ψήφους στα βρώμικα νερά της ακροδεξιάς ελπίζουμε ότι θα αντιληφθούν έστω και τώρα ότι ο δρόμος που πήραν κατηφορίζει προς το μαύρο φασισμό.

Θέλουμε να επαναλάβουμε όσα είπε πρόσφατα ο Γ.Γ. της Κ.Ε. του ΑΚΕΛ, Άντρος Κυπριανού: «Το ΑΚΕΛ προειδοποιεί. Μπορεί οι φασίστες να βάζουν αρχικά στο στόχαστρο τους την Αριστερά τους Τουρκοκύπριους και τους μετανάστες. Αργά ή γρήγορα όμως χτυπούν κάθε δημοκράτη, κάθε προοδευτικό πολίτη, κάθε άνθρωπο που δεν καταπίνει το δηλητήριο του μίσους. Η κυπριακή κοινωνία πρέπει να υψώσει παλλαϊκό, πανδημοκρατικό μέτωπο και να απομονώσει αποφασιστικά το νεοφασισμό».

Καλούμε ολόκληρη την Κυπριακή νεολαία να σταθεί με αποφασιστικότητα απέναντι σε αυτά τα απαράδεκτα φαινόμενα. Αντίστοιχα αναμένουμε από όλες τις νεολαιίστικες οργανώσεις να τοποθετηθούν καταδικάζοντας τα φαινόμενα αυτά καθώς ο αγώνας ενάντια στο φασισμό και το ρατσισμό είναι αγώνας που πρέπει να ενώνει όλους τους υγιώς σκεπτόμενους ανθρώπους.

Το Κεντρικό Συμβούλιο της ΕΔΟΝ κάνει κάλεσμα στην κυπριακή κοινωνία και στο λαό της να δώσει μαζικά το παρών του στην μεγάλη Αντιφασιστική Πορεία που διοργανώνει η Οργάνωση το Σάββατο 16 Ιούνιου 2012 η ώρα 9:30 πμ από την Πλατεία Ελευθερίας προς το μνημείο των πεσόντων του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

http://www.edon.org.cy/index.php?cID=1011