8 Δεκ 2011

Για την φασιστική επίθεση στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

Η επίθεση που πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας προχτές παραπέμπει στο βαθύ παρελθόν της γένεσης του φασισμού την περίοδο της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης πριν από το δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο σύγχρονος κόσμος γνωρίζει αυτές τις σκηνές μέσα από πληθώρα κινηματογραφικών ταινιών που προσπαθούν να εξορκίσουν το κακό.

Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει την συνεχόμενη ανάπτυξη της ακροδεξιάς τα τελευταία χρόνια και την εγκυρότητα των πολλαπλών καταγγελιών που έγιναν για την σοβαρότητα του φαινομένου. Ευτυχώς αυτή τη φορά οι αντιδράσεις δείχνουν ότι οι πολιτικές δυνάμεις της αριστεράς συνειδητοποίησαν την βαρύτητα του γεγονότος. Σε μικρότερο βαθμό αντέδρασαν έστω και υποβαθμίζοντας το γεγονός και οι πολιτικές δυνάμεις της δεξιάς.

Η αριστερά υποτίμησε αρχικά την επανεμφάνιση της ακροδεξιάς στο προσκήνιο και άργησε να αντιδράσει ενώ η δεξιά συνεχίζει ακόμα να μην αντιλαμβάνεται ότι το φασιστικό φαινόμενο απειλεί ολόκληρη την κοινωνία και τους θεσμούς της. Εδώ φαίνονται τώρα πιο καθαρά και πιο συγκεκριμένα και οι ευθύνες του αρχιεπισκόπου και άλλων πολιτικών παραγόντων της αρχιεπισκοπικής αυλής που υπέθαλψαν, κάλυψαν και στήριξαν ρατσιστικές και ακραίες εθνικιστικές συμπεριφορές.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες στην επίθεση φαίνεται να εμπλέκονται και μόνιμοι αξιωματικοί του στρατού. Ανάλογες ανησυχίες προκαλεί και το γεγονός του σαδιστικού βασανισμού κληρωτού στρατιώτη που βγήκε στην επιφάνεια πρόσφατα. Οι ενδείξεις οδηγούν στην ανάγκη διερεύνησης του ρόλου των στρατιωτικών στην αναβίωση του φασισμού. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι και την δεκαετία του 1970 οι φασιστικές ιδέες αναπτύχθηκαν μέσα στο στρατό.

Η επικινδυνότητα του φασιστικού φαινομένου για τη δημοκρατία πρέπει να γίνει προφανής σε ολόκληρη τη κοινωνία. Κανείς να μην κλείνει πλέον τα μάτια. Όλοι οι θεσμοί πρέπει να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα στην ρίζα του. Φαίνεται ότι χρειάζεται εγρήγορση και συστηματική αντιφασιστική δράση και ότι οι δημοκρατικές μαζικές κινητοποιήσεις είναι απαραίτητες.

7 Δεκ 2011

Κατάδυση στην αγριότητα της φτώχειας

αναδημοσίευση από την Λέσχη

http://ilesxi.wordpress.com/2011/12/07/%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC%CE%B4%CF%85%CF%83%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B1%CE%B3%CF%81%CE%B9%CF%8C%CF%84%CE%B7%CF%84%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%86%CF%84%CF%8E%CF%87%CE%B5%CE%B9%CE%B1%CF%82/

της Νατάσας Κεφαλληνού
Ηλικιωμένοι που ψάχνουν τροφή στα σκουπίδια. Παιδιά που λιποθυμούν στα σχολεία λόγω ασιτίας. Άστεγοι που συνωστίζονται σε πάρκα και πλατείες για να κοιμηθούν. Ουρές στα συσσίτια για ένα πιάτο φαί. Εικόνες απόγνωσης και εξαθλίωσης, που πληθαίνουν μέρα με τη μέρα στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης.

Βέβαια φτώχεια υπήρχε και σε περιόδους «ανάπτυξης», τότε που ακόμα και η λέξη είχε εξοριστεί από το λεξιλόγιο των δημοσιολογούντων και της κυρίαρχης πολιτικής. Άλλωστε φτώχεια και καπιταλισμός πορεύονται χέρι χέρι σε όλο το διάβα της Ιστορίας. Αρκεί μια ματιά στο βαθιά εκμεταλλευόμενο «Τρίτο Κόσμο» που μαστίζεται ακόμη και σήμερα από υποσιτισμό ή στους «θύλακες φτώχειας» εντός των ανεπτυγμένων δυτικών κοινωνιών, για να γίνει αμέσως κατανοητό: «Τα πλούτη των λίγων γίνονται απ’ το αίμα των πολλών». Αποδεδειγμένο ακόμη και με αριθμούς, αφού το 8,7% του παγκόσμιου πληθυσμού κατέχει το 82,1% του παγκόσμιου πλούτου (σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Ινστιτούτου Ερευνών της Credit Suisse).

Πέρα όμως από τις γενικές διαπιστώσεις, κάτι αλλάζει στις δυτικές κοινωνίες και ειδικά στην Ελλάδα μετά το ξέσπασμα της κρίσης και την εφαρμογή του Μνημονίου. Η φτώχεια διογκώνεται και γίνεται πιο ορατή. Ενώ πλέον «αγγίζει» τους ανθρώπους της διπλανής πόρτας: τη νεολαία της εργασιακής περιπλάνησης και των 400 ευρώ, τους άνεργους και τους απολυμένους που πετιούνται για μεγάλα διαστήματα έξω από την αγορά εργασίας, τους χρεοκοπημένους μικροεπιχειρηματίες και αυτοαπασχολούμενους, τους μέσους οικογενειάρχες που είναι πνιγμένοι στα δάνεια και τα χρέη. Όλοι τους «παράπλευρες απώλειες» της οικονομικής κρίσης, και των πολιτικών αιματηρής λιτότητας, σύνθλιψης των εργατικών δικαιωμάτων, εξάλειψης του όποιου κράτους πρόνοιας – που επιβάλουν κεφάλαιο, κυβέρνηση, ΕΕ και ΔΝΤ.

Μάλιστα οι ίδιοι οι «οικονομικοί δολοφόνοι» κυνικά ομολογούν: Κατά 36 εκατ. αυξήθηκε ο αριθμός όσων ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας στην Ευρώπη, μέσα σε δύο χρόνια. Από το 2009 μέχρι σήμερα ο αριθμός τους εκτινάχθηκε από 80 εκατ. σε 116 εκατ., με συνεχή τάση αύξησης (έκθεση του Ευρωκοινοβουλίου). Ενώ ως το Δεκέμβριο του 2012, επιπλέον 23 εκατ. άνθρωποι παγκοσμίως θα γίνουν φτωχοί (έκθεση του ΔΝΤ). Η πολιτική τους οδηγεί στο χείλος του γκρεμού εκατομμύρια ανθρώπους κι αυτό πλέον δεν κρύβεται ούτε όταν το ΔΝΤ εκφράζει υποκριτικά την ανησυχία του για τα παραπάνω στοιχεία, ούτε όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κηρύσσει εκστρατείες φιλανθρωπικού τύπου με το σύνθημα «Σταματήστε τη φτώχεια»…

«Τρομακτική ελεύθερη πτώση μιας ολόκληρης κοινωνίας, μιας ολόκληρης χώρας, χωρίς αλεξίπτωτο και χωρίς προστατευτικό δίχτυ από κάτω»: με αυτά τα λόγια του Ντέβιντ Τσιλ από το βιβλίο Νέα φτώχεια θα μπορούσε να περιγραφεί γλαφυρά η κατάσταση στην Ελλάδα τον τελευταίο ενάμιση χρόνο. Με τους ανέργους να ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο, τη ραγδαία αύξηση των ελαστικών σχέσεων, τις περικοπές στους μισθούς και τις συντάξεις, τις αλλεπάλληλες αυξήσεις των φόρων και την αναίρεση του δημόσιου και δωρεάν χαρακτήρα πολλών κοινωνικών υπηρεσιών (επιβολή εισιτηρίου στα νοσοκομεία, τροφεία σε παιδικούς σταθμούς κ.λπ.) – η φτώχεια επελαύνει.
Με λιγότερα από 470 ευρώ το μήνα ζει το 1/3 των ελλήνων πολιτών (έρευνα της Kapa Research – Οκτώβρης 2010). Και μπορεί όποιος λαμβάνει κάτι παραπάνω από το εξευτελιστικό αυτό ποσό να ξεφεύγει από το στατιστικό σκαλί της απόλυτης φτώχειας, ωστόσο ποιος θα υποστηρίξει ότι με 575 ευρώ βασικό μισθό εξασφαλίζονται τα απαραίτητα για την κάλυψη των βασικών αναγκών; Φυσικά οι στρατιές των εξαθλιωμένων είναι πολύ μεγαλύτερες. Αρκεί να προστεθούν οι μετανάστες, οι Ρομά, κι όλοι οι υπόλοιποι «αόρατοι» των στατιστικών και οι αριθμοί θα εκτιναχθούν αμέσως. Χαρακτηριστικό δε της αβεβαιότητας που διακατέχει την ελληνική κοινωνία είναι το γεγονός ότι το 60% των ερωτηθέντων δηλώνουν ότι ζουν με το φόβο πως μια μέρα θα ξυπνήσουν φτωχοί, εξαιτίας κάποιου τυχαίου συμβάντος (απόλυση, αρρώστια κ.λπ). Φόβος υπαρκτός, καθώς σύμφωνα με έρευνα της Στατιστικής Υπηρεσίας (που δημοσιεύτηκε το 2010) ο κίνδυνος φτώχειας είναι ιδιαίτερα αυξημένος για τους ανέργους (37%), τους μερικώς απασχολούμενους (26%) και για τα νοικοκυριά με εξαρτώμενα παιδιά και χωρίς εργαζόμενα μέλη (44%).

Την πιο ακραία μορφή φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού βιώνουν οι 20.000 άστεγοι που ζουν στη χώρα (σύμφωνα με στοιχεία της ΜΚΟ Κλίμακα). Πρόκειται για ανθρώπους που είτε δεν έχουν καθόλου σπίτι ή βιώνουν αφανείς μορφές έλλειψης στέγης (υπό έξωση ή διαμονή σε ακατάλληλα καταλύματα). Με ζέστη, κρύο και βροχή στήνουν πρόχειρα καταλύματα τις νύχτες σε πάρκα, πλατείες και δημόσιους χώρους για να κοιμηθούν. Πολλοί λίγοι είναι όσοι μπορούν να φιλοξενηθούν σε δομές Δήμων ή ΜΚΟ. Ενώ το τελευταίο χρονικό διάστημα, σύμφωνα με μαρτυρίες γιατρών από τον Ευαγγελισμό και το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής στο Δαφνί, άστεγοι συρρέουν στα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων επικαλούμενοι προβλήματα υγείας για να εισαχθούν και να εξασφαλίσουν έστω και για λίγες μέρες στέγη και τροφή.

Και μπορεί το Σύνταγμα της Ελλάδας να προβλέπει ρητά ότι: «Η απόκτηση κατοικίας από αυτούς που τη στερούνται ή που στεγάζονται ανεπαρκώς αποτελεί αντικείμενο ειδικής φροντίδας απ’ το κράτος», ωστόσο τίποτα τέτοιο δεν ισχύει στην πράξη. Αντίθετα οι άστεγοι στην Ελλάδα δεν αναγνωρίζονται καν ως συγκεκριμένοι ειδική – ευάλωτη κοινωνική ομάδα, που χρήζει ειδικών μέτρων προστασίας, δεν καταγράφονται, ενώ οι κρατικές πολιτικές που τους αφορούν περιορίζονται σε φιλανθρωπικού τύπου παροχές και πενιχρά επιδόματα.

Μάλιστα με την οικονομική κρίση και την ανεργία ο αριθμός των αστέγων έχει αυξηθεί κατά 25%, ενώ το φαινόμενο είναι πλέον ορατό και στις επαρχιακές πόλεις – όπου μέχρι σήμερα τα οικογενειακά και κοινωνικά δίκτυα λειτουργούσαν προστατευτικά, αμβλύνοντας τα φαινόμενα ακραίας εξαθλίωσης. Ενδεικτικά αναφέρουμε: Στο νομό Θεσσαλονίκης περίπου 200 άτομα ζουν στο δρόμο. Στο νομό Έβρου υπολογίζονται πάνω από 150 άτομα. Ενώ στη Μαγνησία ο Μητροπολίτης αναγνωρίζοντας το πρόβλημα δήλωσε ότι τα μοναστήρια θα λειτουργήσουν και ως τόποι φιλοξενίας αστέγων και απόρων.

Αλλαγή παρατηρείται και στο προφίλ των αστέγων. Μέχρι πρότινος ήταν κυρίως άντρες, 45-50 ετών, που έμεναν στο δρόμο για διάστημα μεγαλύτερο των 5 ετών, ενώ στο μεγαλύτερο ποσοστό τους επρόκειτο για άτομα με ψυχικές διαταραχές, χρήστες ουσιών και μετανάστες. Πλέον όμως εμφανίζεται μια νέα κατηγορία, αυτή των νεοαστέγων: Άτομα που έχασαν την κατοικία τους με δήμευση λόγω δανείων ή οφειλών, νέοι που έχουν απομακρυνθεί από την οικογένεια τους και μαστίζονται από την ανεργία ή δεν μπορούν να συντηρήσουν κατοικία, καθώς και άτομα που έχασαν τη δουλειά τους λίγο πριν τη σύνταξη. Οι περισσότεροι έχουν μέτριο μορφωτικό επίπεδο και δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας, παραβατικότητας, εξαρτήσεων. Όλοι τους άνθρωποι που πριν από λίγο καιρό είχαν ένα επαρκές βιοτικό επίπεδο, όμως η κρίση και τα παρελκόμενα της τους οδήγησαν στην ανέχεια.

Δεκάδες χιλιάδες είναι όσοι τρώνε καθημερινά στα συσσίτια,
που οργανώνουν διάφοροι Δήμοι, 191 ενορίες, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός και ανθρωπιστικές οργανώσεις ανά την Ελλάδα. Τα γεύματα που προσφέρονται ημερησίως ξεπερνούν τα 100.000. Στην Αθήνα που το πρόβλημα είναι πιο οξύ περίπου 2.500 άτομα στέκονται καθημερινά στην ουρά του συσσιτίου για ένα πιάτο φαί, μια φέτα ψωμί και ένα μπουκάλι νερό. «Συγκριτικά με πέρσι παρατηρείται αύξηση της προσέλευσης της τάξης του 20%» μας ενημερώνουν από το Δήμο Αθήνας. Στο συσσίτιο θα βρεις άστεγους, άπορους, μετανάστες αλλά και συνταξιούχους, ανέργους όλων των ηλικιών, απλήρωτους εργαζομένους. Εκεί συναντάμε την Ρ. Κ. είναι 55 ετών, δουλεύει ως καθαρίστρια και είναι απλήρωτη 8 μήνες: «Στην αρχή ντρεπόμουν να έρθω στο συσσίτιο, αλλά πλέον δεν έχω άλλη επιλογή. Ό,τι λεφτά είχα στην άκρη φαγώθηκαν όλους αυτούς τους μήνες που δεν πληρώνομαι. Το νοίκι έχω να το δώσω εδώ και δύο μήνες» αναφέρει κρατώντας τα μάτια της χαμηλά.

Για «σοβαρή ανθρωπιστική κρίση» κάνει λόγο ο Νικήτας Κανάκης, διευθυντής των Γιατρών του Κόσμου. «Ένα καινούργιο δεδομένο είναι ότι πλέον όσοι επισκέπτονται τα πολυιατρεία μας εκτός από ιατροφαρμακευτική περίθαλψη ζητούν και τρόφιμα» αναφέρει η Άρτεμις Λιανού, διοικητική υπεύθυνη στο πολυιατρείο Περάματος. «Μας ζητούν γάλα και πάνες για τα παιδιά» λέει. Ενώ οι παιδίατροι του πολυιατρείου υποστηρίζουν ότι «τον τελευταίο καιρό πολλά παιδιά που εξετάζουμε παρουσιάζουν γαστρεντερικά προβλήματα επειδή δεν σιτίζονται σωστά». Τα δεδομένα αυτά οδήγησαν τους ΓτΚ να κάνουν έκκληση για τη συγκέντρωση βασικών τροφίμων (γάλα, παιδικές τροφές, ρύζι όσπρια, μακαρόνια, λάδι), τα οποία φέτος δεν θα μοιραστούν σε χώρες του Τρίτου Κόσμου όπως συνήθως, αλλά στην Ελλάδα.

Μέσα σε αυτόν τον κοινωνικό ζόφο το ένα στα πέντε παιδιά αντιμετωπίζει το φάσμα της φτώχειας. Μάλιστα σύμφωνα με καταγγελίες δασκάλων, παιδιά λιποθυμούν από ασιτία μέσα στα σχολεία. Η κατάσταση αυτή αποτυπώνεται με πολλαπλούς τρόπους στις σχολικές μονάδες: «Οι άνεργοι γονείς μαθητών αυξάνονται διαρκώς. Το ίδιο και τα σπίτια που μένουν χωρίς ρεύμα, επειδή δεν υπάρχουν λεφτά για τη ΔΕΗ. Ήδη αντιμετωπίζουμε και τα πρώτα φαινόμενα υποσιτισμού» αναφέρει ο Ακρίτας Καλούσης δάσκαλος και μέλος του ΔΣ της ΔΟΕ. «Οι γονείς με καταθλίψεις αυξάνονται δραματικά, το ίδιο και η ενδοοικογενειακή βία. Όλη αυτή η πίεση καταγράφεται στη συμπεριφορά των παιδιών είτε με επιθετικότητα ή αδυναμία συγκέντρωσης». Επιπλέον «πολλά παιδιά που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών, αφήνουν το σχολείο και επιστρέφουν στις χώρες προέλευσης τους αντιμετωπίζοντας σοβαρά προβλήματα, αφού δεν ξέρουν ούτε τη γλώσσα» λέει ο Α. Καλούσης.

Παράλληλα απελπισμένες οικογένειες προσέρχονται συνεχώς σε δικαστικούς λειτουργούς δηλώνοντας αδυναμία να εξασφαλίσουν στέγη και τροφή για τα παιδιά τους. Το αίτημα τους είναι να φιλοξενηθούν τα παιδιά για λίγο καιρό ακόμη και σε ορφανοτροφείο, μέχρι να ορθοποδήσουν οι οικογένειες και να τα πάρουν πίσω. Για «σημαντική αύξηση στα αιτήματα για ιδρυματική φιλοξενία αλλά και μεγέθυνση της εγκατάλειψης στα μαιευτήρια» κάνει λόγο ο Γιώργος Νικολαΐδης, ψυχίατρος και διευθυντής ψυχικής υγείας και κοινωνικής πρόνοιας στο Ινστιτούτο για την Υγεία του Παιδιού. Την παραπάνω εικόνα συμπληρώνει και η αύξηση -κατά 65%- των αιτήσεων για φιλοξενία παιδιών στα χωριά SOS. Μάλιστα η συντριπτική πλειονότητα των αιτούντων (80%) είναι Έλληνες, ενώ μόλις 20% μετανάστες.

Σε αναζήτηση δωρεάν περίθαλψης και ενός πιάτου φαγητού

Η φτώχεια ως κοινωνικό πρόβλημα δεν περιλαμβάνει μόνο τα συνεχή χαμηλά εισοδήματα και την αποστέρηση των απολύτως αναγκαίων, αλλά και την αδυναμία πρόσβασης στην υγεία, την παιδεία, τον πολιτισμό, την αδυναμία ανταπόκρισης στις ανάγκες που προκύπτουν από το επίπεδο των εκάστοτε οικονομικών και κοινωνικών σχέσεων. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να ερμηνευθεί η αδυναμία πρόσβασης στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη όλο και περισσότερων εργαζομένων. Ενδεικτικό είναι ότι περισσότεροι από 92.000 άνθρωποι προσήλθαν σε διάστημα τριών μηνών στις εφημερίες των οκτώ νοσοκομείων του Πειραιά και της Δυτικής Αττικής, σύμφωνα με τη μελέτη της 2ης Υγειονομικής Περιφέρειας Πειραιά, ωστόσο μόνον οι 22.000 αντιμετώπιζαν επείγον και σοβαρό πρόβλημα υγείας! Τι σημαίνει αυτό; Όπως μας εξηγεί ο γιατρός στο Κρατικό Νίκαιας Πάνος Παπανικολάου «οι εφημερίες των νοσοκομείων κατακλύζονται πλέον όχι από επείγοντα περιστατικά αλλά από ανασφάλιστους εργαζομένους που θέλουν να κάνουν εξετάσεις και δεν έχουν πρόσβαση στην πρωτοβάθμια περίθαλψη».

Τα παραπάνω επιβεβαιώνονται και από τους Γιατρούς του Κόσμου. «Εκτινάχθηκε ο αριθμός των Ελλήνων που ζητούν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη από εμάς. Από το 6-7% πέρσι στο 30% φέτος» αναφέρει ο Ν. Κανάκης. «Περίπου 60-70 άτομα επισκέπτονται το πολυιατρείο ημερησίως» με πληροφορεί η διοικητική υπεύθυνη του πολυιατρείου Περάματος Άρτεμις Λιανού. Ο αριθμός έχει αυξηθεί κατά 90% από την προηγούμενη χρονιά, σύμφωνα με τα λεγόμενα της, ενώ επισημαίνει ότι πρόκειται για αποκλειστικά έλληνες πολίτες.

Η πλειονότητα όσων καταφεύγουν στο πολυιατρείο ζητώντας δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη δεν προέρχεται από τις «παραδοσιακές» ευπαθείς ομάδες (άπορους, άστεγους). «Μας επισκέπτονται: άνεργοι που δεν μπορούν να καταβάλουν το εισιτήριο των 5 ευρώ στα νοσοκομεία. Πρώην καταστηματάρχες που έκλεισαν τα μαγαζιά τους, χρωστούν στο ΤΕΒΕ και δεν μπορούν να θεωρήσουν τα βιβλιάρια υγείας τους. Χρόνια άνεργοι αλλά και ανασφάλιστοι εργαζόμενοι που δεν έχουν πρωτοβάθμια περίθαλψη. Ηλικιωμένοι που με τις πενιχρές συντάξεις τους αδυνατούν να αγοράσουν φάρμακα. Γονείς που δεν έχουν χρήματα για παιδιάτρους. Ακόμη και μακροχρόνια ασθενείς που πλέον δεν έχουν να καταβάλουν τη συμμετοχή στα Ταμεία, ώστε να πάρουν την αγωγή τους» επισημαίνει. Με δεδομένο μάλιστα ότι ο Δήμος Περάματος δεν έχει δημοτικό ιατρείο πολλά περιστατικά στέλνονται στους ΓτΚ, που διαθέτουν αρκετές ιατρικές ειδικότητες: ψυχολόγους, φυσικοθεραπευτές, παθολόγους παιδιάτρους, καρδιολόγους, γυναικολόγους, ορθοπεδικούς κλπ.

Σημειωτέον ότι αρκετή ζήτηση έχουν οι ψυχολόγοι του πολυιατρείου. Η υπεύθυνη του ψυχολογικού τμήματος Ιάνθη Σταυροπούλου σημειώνει ότι «οι οικονομικές δυσκολίες και οι συνέπειες της κρίσης αποτελούν έναν από τους βασικότερους λόγους επιδείνωσης της ψυχολογικής κατάστασης εκατοντάδων ανθρώπων». Γεγονός που επιβεβαιώνει και πρόσφατη έρευνα του διευθυντή της Ψυχιατρικής κλινικής του 414 Στρατιωτικού Νοσοκομείου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που προκύπτουν: οι κοινωνικές αλλαγές, οι μεγάλες οικονομικές απώλειες, η αύξηση του κόστους της υγείας και η εισοδηματική ανισότητα οδηγούν σε αύξηση του δείκτη αυτοκτονιών διαμέσου κύματος καταθλιπτικών δυσλειτουργιών.

Και δεν φτάνει που κυβέρνηση και τρόικα ρίχνουν στον κοινωνικό καιάδα τον κόσμο του μόχθου. Φροντίζουν να ξηλώσουν και όποιο έστω δίχτυ κοινωνικής προστασίας είχε μέχρι τώρα στηθεί, ώστε να συγκρατείται η πτώση.
Στο στόχαστρο μπαίνουν 55 κοινωνικά επιδόματα που χορηγούνται σε δεκάδες δικαιούχους, με στόχο την εξοικονόμηση 660 εκατ. μέχρι το 2015. Περικοπές σε επιδόματα ανέργων, σε αναπηρικές συντάξεις και στις παροχές του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας. Κόβουν από τους μη προνομιούχους για να τα δώσουν στους τραπεζίτες!
Παράλληλα μια σειρά από κοινωνικές δομές υποχρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό εξαναγκαζόμενες σε λουκέτο. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του ξενώνα για υπερήλικες αστέγους, του πολυκέντρου ΑΜΕΑ και του κοινωνικού φαρμακείου του Ιδρύματος αστέγων του Δήμου Αθηναίων που έκλεισαν τις πόρτες τους ένα χρόνο πριν, αφού αποψιλώθηκαν από το προσωπικό που απασχολούσαν (κυρίως συμβασιούχοι που έληξαν οι συμβάσεις τους). Μια ακόμη αντίστοιχη περίπτωση είναι το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, που αποτελεί το μοναδικό φορέα που προσφέρει δημόσια, δωρεάν και ολοκληρωμένη ενασχόληση με την υγεία του παιδιού.

Το Ινστιτούτο αφενός «συμπεριλαμβάνεται στη λίστα των φορέων που υποχρεώνονται να θέσουν σε εφεδρεία το 10% του προσωπικού τους» αναφέρει ο εργαζόμενος σε αυτό Γιώργος Νικολαΐδης, αφετέρου «καλείται να περιστείλει τον ετήσιο προϋπολογισμό του κατά 45%». Με αυτά τα δεδομένα υπάρχει σοβαρός κίνδυνος για αναστολή του ΙΥΠ με σοβαρές συνέπειες για τη Δημόσια Υγεία, καθώς αποτελεί το μόνο φορέα που παρέχει δωρεάν Προληπτικό Ανιχνευτικό Πρόγραμμα Νεογνών. Η μη διεξαγωγή του Προγράμματος σημαίνει ότι αρκετά παιδιά που γεννιούνται στη χώρα θα οδηγηθούν εντός των πρώτων εβδομάδων της ζωής του σε μη αναστρέψιμη βαριά νοητική στέρηση επειδή δεν διαγνώστηκε έγκαιρα η διαταραχή τους. Σύμφωνα με υπολογισμούς ο αριθμός των νεογνών που θα αναπτύξουν νοητική στέρηση αν ανασταλεί το Εθνικό πρόγραμμα ανίχνευσης (που συμπεριλαμβάνει τον έλεγχο 116.000 νεογνών) αρκεί για να συμπληρώσει περίπου ένα ίδρυμα!

(Δημοσιεύτηκε στο Πριν 4/12/2011. Προσωπική σελίδα της Νατάσας Κεφαλληνού: Παραφωνία

6 Δεκ 2011

Η επανίδρυση της ΕΕ και η εκτύπωση χρήματος λίγο πριν τη σύνοδο κορυφής

αναδημοσίευση από την Κόκκινη Ορχήστρα Αθήνας

Συμπληρώθηκαν τρία χρόνια από την τυπική έναρξη της παγκόσμιας κρίσης και το κραχ των ενυπόθηκων δανείων στις Ήπα έχει προ πολλού εξελιχθεί σε παγκόσμια κρίση χρέους που απειλεί την ίδια την υπόσταση της ευρωζώνης (και της ΕΕ). Πλέον δεν υπάρχει κανένας καθεστωτικός αναλυτής που να μην κάνει λόγο για συστημική κρίση, να μη θυμάται με τρόμο το 1929 και να αδυνατεί να προβλέψει μια πιθανή έξοδο από το μακρύ κύμα ύφεσης. Την ίδια στιγμή -και σε παράλληλο επίπεδο- η κρίση ενσωματώνει τις πολιτικές αντιμετώπισής της που συνίστανται σε μια βίαιη μείωση της αξίας της εργατικής δύναμης στη Δύση-και αντίστοιχα του βιοτικού επιπέδου ευρύτερων κοινωνικών στρωμάτων. Εκτός από την αλλαγή της ισορροπίας ανάμεσα στις τάξεις, την απόπειρα εγκαθίδρυσης νέων σχέσεων εκμετάλλευσης και τις φανερές πλέον πολιτειακές μεταλλάξεις της αστικής δημοκρατίας, η κρίση επαναφέρει με οριακό τρόπο τις γεωπολιτικές αντιθέσεις και την πιθανότητα της κλιμάκωσής τους. Χωρίς να παραβλέπεται η σημασία αυτών των ανταγωνισμών και η αλληλοπλοκή τους με τις υπόλοιπες διαστάσεις της κρίσης, στο παρόν άρθρο θα επικεντρωθούμε στις τρέχουσες εξελίξεις στην ευρωζώνη και την ΕΕ με φόντο τη σύνοδο κορυφής της 9ης Δεκεμβρίου.
Επανίδρυση της ΕΕ;
Ο μήνας που πέρασε, εκτός από την επιβολή μη εκλεγμένων κυβερνήσεων σε Ελλάδα και Ιταλία και την ξεκάθαρη πολιτικοποίηση της κρίσης, σημαδεύτηκε κι από τη μεταφορά της από την περιφέρεια στην καρδιά της ευρωζώνης. Μάλιστα αυτή τη φορά δεν πρόκειται για προσωρινό φαινόμενο, όπως είχε συμβεί τον Ιούνιο ή το Νοέμβριο του 2010, αλλά για νέα φάση της κρίσης, για το νέο παρόν της.
Ήδη η Ιταλία βρίσκεται υπό την εποπτεία της τρόικας και μαζί με την Ισπανία δανείζεται με απαγορευτικά επιτόκια, το Βέλγιο παίρνει σειρά, ενώ και η Γαλλία απειλείται με υποβάθμιση από τους οίκους αξιολόγησης. Ή αλλιως οι «αόρατες αγορές» επιτίθονται πλέον στο σκληρό πυρήνα της ευρωζώνης. Ας επισημάνουμε εδώ πως πέρα από το μυστικισμό των αγορών ή τη συνωμοσιολογία των κερδοσκόπων, οι αγορές δεν είναι τίποτα περισσότερο από το πεδίο εντός του οποίου το κεφάλαιο (συγκεκριμένα hedge funds και λοιπά ευαγή ιδρύματα) και μάλιστα το ηγεμονικό του τμήμα διατυπώνει την πολιτική του πρόταση κι επιβάλλει αδιαμεσολάβητα τα συμφέροντα του.
Σε αυτό το πλαίσιο που καταρρίπτει τις αυταπάτες για τον «κακό Νότο» και τον «υγιή Βορρά» πρέπει να ιδωθούν οι τελευταίες προτάσεις της Μέρκελ και του ασθμαίνοντος Σαρκοζί για δημοσιονομική ένωση που ισοδυναμούν με αναδιάρθρωση της αρχιτεκτονικής του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, σε μια –την ύστατη-προσπάθεια να αποφευχθεί η διάλυση του ευρώ με ό,τι αυτή συνεπάγεται σε (γεω)πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο.
Για όσους μπορούν ακόμα να διατηρούν τη μνήμη και την ικανότητα βαθύτερων συνδέσεων παρά τον καταιγισμό των γεγονότων, οι προτάσεις του γαλλογερμανικού άξονα δεν είναι καινούριες. Σχεδόν από την αρχή της μνημονιακής πραγματικότητας (Ιούνιος 2010), η Μέρκελ είχε προτείνει ένα πιο σφιχτό πλαίσιο λειτουργίας της ευρωζώνης με έλεγχο των εθνικών προϋπολογισμών από το Eurogroup, συνταγματική πρόβλεψη για την πορεία του χρέους, κατάργηση της ομοφωνίας στις αποφάσεις, ποινές για τις χώρες που θα παραβιάζουν το σύμφωνο σταθερότητας με αυτόματες μάλιστα διαδικασίες που θα παρακάμπτουν τους χρονοβόρους θεσμούς της ΕΕ. Το νέο στοιχείο είναι η καθιέρωση ενός ακόμα τεχνοκράτη στη θέση του επιτρόπου σταθερότητας με τις αντίστοιχες εξουσίες προς λύπη των ανόητων που προσδοκούν μια δημοκρατική (sic) ενοποίηση της Ευρώπης.
Με λίγα λόγια και στο βαθμό που ο γαλλογερμανικός άξονας πορεύεται ενιαία, προτείνεται μια νέα μορφή ενοποίησης του ευρωπαϊκού καπιταλισμού που να εξασφαλίζει πρωτίστως τα συμφέροντα του γερμανικού κεφαλαίου κι ίσως των προθύμων που θα στοιχηθούν δίπλα του.
Φυσικά αυτή η λύση τυπικά προϋποθέτει την αλλαγή των ευρωπαϊκών συνθηκών (μπορεί όμως να ξεκινήσει να εφαρμόζεται ad hoc), τη συναίνεση τουλάχιστον των χωρών του βορρά, αλλά και των υπόλοιπων 10 χωρών της ΕΕ που δε μετέχουν στο ευρώ, καθώς και μια σχετική σταθερότητα σε παγκόσμιο επίπεδο. Από αυτήν την άποψη παραμένει προς το παρόν ευσεβής καπιταλιστικός πόθος, παρά δεδομένη λύση. Επιπλέον η ίδια αυτή η πρόταση μπορεί να επιταχύνει τη διάλυση της ευρωζώνης και της ΕΕ, αφού ουσιαστικά δημιουργεί και τυπικά δύο ταχύτητες στην ευρωζώνη, γεγονός που μπορεί να επιφέρει ακόμα βαθύτερη ύφεση στο σύνολο της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Όπως είχαμε πει και παλιότερα ας μην ακουστούν πάλι οι θρήνοι για το θάνατο της πολιτικής Ευρώπης ή για το τέλος του οράματος της ενοποίησής της. Καταρχήν η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση ήταν πάντα μια αντιδραστική ουτοπία, απλά η κρίση αποκρυσταλλώνει αυτό που ήταν πάντα, μια ιμπεριαλιστική ολοκλήρωση που δεν καταργούσε όμως το έθνος-κράτος, για αυτό και τώρα σπαράσσεται από εσωτερικές αντιθέσεις κι ο κάθε καπιταλισμός αναζητά τη θέση του στη νέα διαμορφούμενη ακόμα πραγματικότητα.
Κατά δεύτερο, η γερμανική πρόταση αποτελεί αυτή τη στιγμή τη μόνη μορφή ενοποίησης της Ευρώπης, με τη διάλυση της ευρωζώνης και της ΕΕ να παραμένει πάντα το εναλλακτικό σενάριο, για το οποίο εξάλλου τα αστικά επιτελεία επεξεργάζονται λύσεις.
Σε αντίθεση με ό,τι νομίζουν οι διάφοροι χαζοχαρούμενοι ευρωπαϊστές, γνήσια τέκνα της belle époque που καταρρέει, οι υπερεθνικές ολοκληρώσεις γίνονται πάντα υπό την ηγεμονία ενός καπιταλισμού κι όχι ύστερα από δημοκρατική συζήτηση (άντε το πολύ-πολύ μιας στενότερης συμμαχίας), όπως ακριβώς και η παγκόσμια οικονομία ή η ιμπεριαλιστική αλυσίδα για να χρησιμοποιήσουμε κι έναν παλιό, αλλά μάλλον επίκαιρο όρο, αναπαράγεται κάτω από την ηγεμονία του καπιταλισμού που διαθέτει και το παγκόσμιο νόμισμα, που στην εποχή μας ακόμα παραμένει το δολάριο και οι Ήπα. Φυσικά τούτο δε σημαίνει, όπως φαντάζονται οι απανταχού πατριώτες πως οι υπόλοιποι καπιταλισμοί είναι εξαρτημένοι, απλά αποδέχονται πως η αναπαραγωγή τους είναι εφικτή υπό την ηγεμονία του κυρίαρχου καπιταλισμού.
Επιπλέον η αέναη λιτότητα δεν είναι αστοχία των πολιτικών ελίτ, αλλά συνειδητή πολιτική, καθώς μόνο η συμπιέση της αξίας της εργατικής δύναμης, είτε άμεσα, είτε έμμεσα με το τσάκισμα του όποιου κράτους πρόνοιας, μπορεί να δημιουργήσει τέτοια ποσοστά κέρδους, ώστε να καταδεχτεί η αριστοκρατία του χρήματος να επενδύσει ξανά στην Ευρώπη. Αυτή είναι η πολιτική πρόταση της αστικής τάξης και καμία άλλη δεν είναι πιθανή αυτή τη στιγμή. Επιτέλους! πόσα μνημόνια χρειάζονται για να σταματήσουν οι αυταπάτες των «αριστερών» κεϊνσιανιστών της κακιάς ώρας;
Συνοψίζοντας, η δημοσιονομική ένωση της Μέρκελ, η αυτοματοποίηση των κυρώσεων και η θεσμική λιτότητα, αποτελούν και την προϋπόθεση για να δεχτεί το γερμανικό κεφάλαιο, αφού θα έχει επεκτείνει το ζωτικό του χώρο και θα έχει εξασφαλίσει την ηγεμονία, να εκδώσει είτε ευρωομόλογα, είτε να τυπωθεί φρέσκο χρήμα από την ΕΚΤ. Δε σημαίνει πως οι προτάσεις αυτές θα συμπεριλαμβάνουν όλες τις χώρες που μετέχουν τώρα του ευρώ ή ακόμα περισσότερο πώς θα αποτελέσουν τελικά και λύσεις σωτηρίας για τον ευρωπαϊκό καπιταλισμό, αφού εκτός από την ίδια την πάλη των τάξεων, οι ενδοαστικές αντιθέσεις ναρκοθετούν συνεχώς τις ενοποιητικές απόπειρες.
Η εκτύπωση χρήματος είναι και νομισματικός πόλεμος…
Από την αρχή της κρίσης οι Ήπα τυπώνουν συνεχώς χρήμα για να χρηματοδοτούν τις μαύρες τρύπες των τραπεζών τους μιας και τα 700 δις$ του πρώτου πακέτου Πόλσον επί Μπους αποδείχτηκαν σταγόνα στον ωκεανό των τοξικών χρεών. Ας μην ξεχνάμε πως ναι μεν η παγκόσμια κρίση είναι κρίση υπερσυσσώρευσης και κρίση του καπιταλισμού, αλλά ο καπιταλισμός υπάρχει μέσα από τις ιστορικά προσδιορισμένες του μορφές κι όχι αφηρημένα. Με αυτή την έννοια τα παράγωγα και τα υπόλοιπα «εικονικά» κεφάλαια δεν είναι κάποια παρέκλιση του καπιταλισμού, αλλά ο ίδιος ο καπιταλισμός των τελευταίων δεκαετιών που τώρα βρίσκεται σε συστημική κρίση. Καθόλου περίεργο λοιπόν που το πολιτικό του προσωπικό προσπαθεί με κάθε τρόπο να οργανώσει με συντεταγμένο τρόπο την καταστροφή του πλεονάζοντος κεφαλαίου, παράλληλα με την επίθεση στα λεγόμενα κεκτημένα του κράτους πρόνοιας.
Αυτή ακριβώς είναι και η αιτία που η χρηματοπιστωτική κρίση αφενός δεν έχει επιλυθεί, αφού τα «τοξικά» κεφάλαια είναι αμύθητα για να καλυφθούν, αφετέρου έχει μετατραπεί σε κρίση κρατικών χρεών. Λίγο-πολύ αυτά είναι γνωστά και δε θα επιμείνουμε περισσότερο.
Όπως είπαμε η κρίση χρέους αγγίζει πια τον πυρήνα της Ευρωζώνης και Ιταλία-Ισπανία, σε πρώτη φάση, δυσκολεύονται να δανειστούν με «αξιοπρεπή» επιτόκια από τις αγορές ενώ οι πόροι του EFSF δε φτάνουν ούτε για πλάκα. Έχει επανέλθει λοιπόν η συζήτηση και η αντιπαράθεση γύρω από το ρόλο της ΕΚΤ ως ύστατο δανειστή, δηλαδή γύρω από τη δυνατότητα της να τυπώσει χρήμα ώστε να χρηματοδοτήσει τις ευρωπαϊκές τράπεζες για να μην καταρρεύσουν. Η γερμανική αστική τάξη δια στόματος Μέρκελ δε συζητά τέτοια περίπτωση ή πιο σωστά δε τη συζητά πριν από το να επιβάλει την πολιτική της πρόταση, ενώ το γαλλικό κεφάλαιο, σαφώς πιο εκτεθειμένο προς το παρόν από το γερμανικό αν κι επιθυμεί διακαώς φρέσκο χρήμα, θα συνταχθεί με το Βερολίνο απαιτώντας προτεραιότητα πρόσβασης στο νέο χρήμα.
Αντίστοιχα ο μόνιμος μηχανισμός στήριξης που, αν εξακολουθήσει να υπάρχει ευρωζώνη, θα λειτουργήσει από το 2012, αποτελεί επίσης σημείο τριβής ανάμεσα σε Παρίσι και Βερολίνο, καθώς το γαλλικό κεφάλαιο επιθυμεί ο μηχανισμός να αποτελεί ένα είδος ΔΝΤ που θα μπορεί να χορηγεί απεριόριστη ρευστότητα απευθείας στα κράτη κι όχι απλά ένα διευρυμένο EFSF, που θα αντλεί κεφάλαια από τις αγορές.
Σε κάθε περίπτωση κι αν υπολογίσουμε μόνο πως τα τοξικά δάνεια των ευρωπαϊκών τραπεζών, που έχουν παρεπιμπτόντως θωρακιστεί από τα σκουπίδια που λέγονται ελληνικά ομόλογα, φτάνουν τα 18τρις (44% του ενεργητικού τους) μπορούμε να αντιληφθούμε πως λεφτά δεν υπάρχουν, τουλάχιστον για όλα τα κεφάλαια κι άρα κάποια θα καταστραφούν.
Το δίλημμα είναι λοιπόν το εξής: πως για να σωθεί το χρηματοπιστωτικό σύστημα στο σύνολο του (κι άρα ο σύγχρονος καπιταλισμός) από την κατάρρευση, πρέπει να καταστραφεί ένα τμήμα του κεφαλαίου, αλλά ποιο θα είναι αυτό; (Δεν αναφερόμαστε φυσικά στο μικρό ή μεσαίο κεφάλαιο που ήδη πνέει τα λοίσθια.)
Γιατί μπορεί να συμφωνούν οι αστικές τάξεις να τσακίζουν τις όποιες κοινωνικές κατακτήσεις και φυσικά να ποινικοποιούν τις υπαρκτές ή δυνητικές αντιστάσεις, αλλά στο άλλο σκέλος της πολιτικής τους απάντησης στην κρίση που συνίσταται στο ποιος θα καταστραφεί για να σωθεί ο καπιταλισμός ως σύστημα, εκεί υπάρχουν διαφωνίες, μιας κι όπως είναι γνωστό ο χειρότερος εχθρός του καπιταλισμού είναι ο μεμονωμένος καπιταλιστής.
Η ρευστότητα όμως είναι ζήτημα επιβίωσης για το χρηματοπιστωτικό σύστημα της Ευρώπης κι ανεξάρτητα από τους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς, μια κατάρρευση του ευρώ και των τραπεζών του, θα ισοδυναμούσε με κραχ που θα έκανε εκείνο του 2008 να μοιάζει με προσομοίωση. Αφού λοιπόν προς το παρόν δεν τυπώνεται φρέσκο ευρώ (τουλάχιστον σε σοβαρές ποσότητες), με συντονισμένη κίνησή τους οι έξι μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες της δύσης ( FED, ΕΚΤ, Αγγλίας, Ιαπωνίας, Ελβετίας και Καναδά) μείωσαν τα επιτόκια των swaps δολαρίων ή πιο απλά θα δανείζουν δολάρια σε κάθε ενδιαφερόμενο πιο φτηνά. Η κίνηση αυτή έρχεται σε συνέχεια των δανείων που οι ευρωπαϊκές τράπεζες είχαν λάβει ήδη από το Σεπτέμβριο. Δεν είναι ακριβώς η λύση που επιδιώκουν οι «αγορές» τζάμπα χρήμα φρεσκοτυπωμένο, αλλά είναι μια ένεση ρευστότητας.
Δύο παρατηρήσεις πάνω σε αυτή την εξέλιξη: το δολάριο καθιερώνεται ξανά ως ο σωτήρας του ευρωπαϊκού καπιταλισμού και λέμε ξανά γιατί η μνημονιακή είσοδος του ΔΝΤ αποτέλεσε την αρχή. Ταυτόχρονα η προσφορά αυτή, εκτός από τη γεωπολιτική της σημασία, δίνει μια ανάσα ίσως τριμήνης διάρκειας στην ευρωζώνη, στη λογική της πίστωσης χρόνου προς το γαλλογερμανικό άξονα να προωθήσει τα σχέδια του. Πρέπει όμως να θεωρείται δεδομένο πως οι Ηπα θα απαιτήσουν από τη Γερμανία είτε να πληθωρίσει με τη σειρά της το ευρώ, τυπώνοντας χρήμα, είτε ξεκάθαρα ανταλλάγματα για τη βοήθεια του θείου σαμ, η οποία φυσικά έχει ως στόχο να θωρακίσει την αμερικάνικη οικονομία από ένα ευρωπαϊκό κραχ.
Ουσιαστικά η παγκόσμια οικονομία κινείται ανάμεσα στις φυγόκεντρες δυνάμεις του νομισματικού πολέμου και του προστατευτισμού από τη μια και στη κεντρομόλο της αλληλεξάρτησης κι αυτή η αντίφαση ορίζει το πλαίσιο της εποχής μας. Μπορεί λοιπόν το γερμανικό κεφάλαιο να κομπάζει, ότι ανάγκασε τους γιάνκηδες να το υποστηρίξουν, μπλοφάροντας με την κατάρρευση του ευρώ, αλλά αφενός η μπλόφα δεν απέχει πολύ από την υλοποίηση της, αφετέρου αύξησε την εξάρτηση της ευρωζώνης από το δολάριο που κάποτε-προ κρίσης-φιλοδοξούσε να αντικαταστήσει ως παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα.
 …ή μαγική λύση;
Υπάρχει όμως και κάτι ακόμα που αφορά στις αυταπάτες γύρω από την εκτύπωση χρήματος από την ΕΚΤ, αυταπάτες που συμμερίζονται τόσο οι αστοί αναλυτές, όσο και οι ευρωπαϊστές αριστεροί που δεν μπορούν να φανταστούν πως υπάρχει ζωή όχι μετά τον καπιταλισμό, αλλά μετά το ευρώ. Ας  υποθέσουμε πως η ευρωζώνη δεν καταρρέει από τις αντιφάσεις της ή από τη μονομερή αποχώρηση κρατών ακόμα και της Γερμανίας, αλλά οι αστικές τάξεις της Ευρώπης συνεχίζουν να ποντάρουν στο ευρωπαϊκό χαρτί. Τότε αναγκαστικά μαζί με τη δημοσιονομική ένωση των Μέρκελ-Σαρκοζί και το θεσμικό άγριο καπιταλισμό που έχει ως στόχο τη δημιουργία επενδυτικων ελ ντοράντο στα συντρίμια της μεταπολεμικής Ευρώπης, θα πρέπει το τσουνάμι των χρεών να αντιμετωπιστεί με κάποιο τρόπο, εφόσον είναι προφανές πως δεν μπορεί να διαγραφεί τουλάχιστον όχι ακόμα, γιατί αυτό θα ισοδυναμούσε με χρεωκοπία. Επομένως το ευρωομόλογο ή το φρέσκο χρήμα από την ΕΚΤ είναι η μοναδική λύση. Μάλιστα είναι σίγουρο πως η όποια εκτύπωση χρήματος θα γίνει σταδιακά και με απόλυτα ελεγχόμενο τρόπο, όχι μόνο ως πολιτικό όπλο πίεσης προς τα απείθαρχα κράτη, αλλά και για να αποφευχθεί μια νομισματική κατάρρευση.
Μόνο που αγαπητοί αναλυτές και της αριστεράς μάλιστα, που δικαιώνονται οι προτάσεις σας κι ανησυχείτε τόσο για το μέλλον του ευρώ, λες και η Ευρώπη ως χώρος ταυτίζεται με την ένωση των αφεντικών, το να τυπώνεις χρήμα σημαίνει ότι πληθωρίζεις το νόμισμά σου, ότι το υποτιμάς. Άρα πρώτον υποτιμάς μέσω αυτού μισθούς και συντάξεις, άρα φτηναίνεις την εργατική δύναμη, όχι και τόσο αριστερή, ούτε καν κεινσιανιστική πολιτική. Γιατί πολύ απλά το τζάμπα χρήμα σημαίνει ταυτόχρονα και αύξηση της εκμετάλλευσης, για να μπορεί να είναι τζάμπα για την άρχουσα τάξη και ειδικότερα τη χρηματική της αριστοκρατία. Επιπλέον το ευρώ δεν είναι δολάριο, που όσο κι αν υποτιμηθεί χρησιμοποιείται προς το παρόν (με εξαίρεση ίσως Κϊνα-Ρωσία στις μεταξύ τους συναλλαγές) σε κάθε παγκόσμια συναλλαγή. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο αν το ευρώ υποτιμηθεί-ακόμα κι ελεγχόμενα- είναι πολύ πιθανό αυτό να οδηγήσει σε μαζική φυγή κεφαλαίων από αυτό κι άρα στην προσπάθεια να σωθεί το τραπεζικό σύστημα, να διαλυθεί το νόμισμα, μαζί κι η ευρωζώνη. Πίσω δηλαδή εκεί που ξεκινήσαμε.
Αυτά ειπώνονται απλά γιατί είναι κουραστική η απλοϊκότητα και η πολιτική αφέλεια της θεωρητικής σκέψης μιας αριστεράς που είτε νομίζει τα μέτρα λιτότητας, ιδεολογική εμμονή των αστικών επιτελείων, είτε την εκτύπωση χρήματος λύση παντός καιρού κι εμφανίζεται τελικά ως ο γνησιότερος υποστηρικτής της ευρωζώνης που νουθετεί τους νεοφιλελεύθερους που απειλούν την καπιταλιστική σταθερότητα.
Φυσικά  εμάς δε μας ενδιαφέρει ούτε η τύχη του ευρώ, ούτε η λύση στις αντιφάσεις του καπιταλισμού. Μπορεί τελικά η ελεγχόμενη υποτίμηση του ευρώ, η νέα αρχιτεκτονική της ευρωζώνης σε συνδυασμό με την πιθανή κάμψη των ταξικών αγώνων στην Ελλάδα, κι όχι μόνο, και την περαιτέρω μετάλλαξη της αστικής δημοκρατίας να σταθεροποιήσουν την κατάσταση. Τόσο το χειρότερο για τους καταπιεσμένους, αλλά και για την αριστερά που δεν τολμά να συνειδητοποιήσει πως η εναλλακτική στη «δικτατορία των αγορών» μπορεί να οικοδομηθεί μόνο στα συντρίμμια του χρηματοπιστωτικού συστήματος, μόνο στα ερείπια του κόσμου αυτού. Κι ο χρόνος τρέχει κι όσο δε συνειδητοποιείται αυτή η αλήθεια, τόσο η κρίση αυτή θα διαλύει και θα ανασυνθέτει τη βαρβαρότητα, τόσο θα χάνεται η ευκαιρία για μια ανθρώπινη-επαναστατική διέξοδο.
Άκης Τζάρας

http://avantgarde2009.wordpress.com/2011/12/06/%CE%B7-%CE%B5%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CE%B4%CF%81%CF%85%CF%83%CE%B7-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B5%CE%B5-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CE%B5%CE%BA%CF%84%CF%8D%CF%80%CF%89%CF%83%CE%B7-%CF%87%CF%81%CE%AE/

4 Δεκ 2011

Γκάζι και πετρέλαιο: το κύκνειο άσμα της Μεσογείου. Μερικές σκέψεις

Η Μεσόγειος θάλασσα θεωρήθηκε οικοσύστημα υπό πλήρη κατάρρευση πριν τρεις τουλάχιστον δεκαετίες. Μια σειρά μέτρα λήφθηκαν από τότε σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και διεθνώς που αφορούν στην προστασία των θαλασσών τα οποία επιβράδυναν τη διαδικασία αποσταθεροποίησης της Μεσογείου χωρίς να λύσουν ολοκληρωτικά το πρόβλημα. Η Μεσόγειος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη θάλασσα διότι είναι σχεδόν κλειστή. Τα μέτρα που λήφθηκαν αφορούν στους κανόνες ναυσιπλοΐας, την προστασία των ακτών, την προστασία των ποταμών από τα απόβλητα της βιομηχανίας και της γεωργίας στην ευρωπαϊκή κυρίως πλευρά, την προστασία διαφόρων ειδών όπως της χελώνας και των δελφινιών, την προστασία κάποιων θαλάσσιων περιοχών και την σύσταση μηχανισμών πρόληψης και αντιμετώπισης της ρύπανσης πχ από πετρελαιοκηλίδες. Όλοι όσοι ασχολούνται με το περιβάλλον θεωρούν τα ληφθέντα μέτρα ανεπαρκή.
Η Ανατολική Μεσόγειος είναι περιοχή ιδιαίτερα σεισμογενής. Για παράδειγμα ένα από τα σημαντικά επιχειρήματα ενάντια στην κατασκευή πυρηνικού αντιδραστήρα στο Άκουγιου της Τουρκίας είναι ο κίνδυνος σεισμών. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που κυκλοφορούν και υιοθετούνται από ειδικούς για το θέμα φαίνεται ότι υπάρχουν αξιοποιήσιμα κοιτάσματα από το Ιόνιο και το Αιγαίο ως την θάλασσα της Αλεξάνδρειας. Αν όλα πάνε όπως φαίνεται ότι θα πάνε σημαίνει ότι σε δέκα είκοσι χρόνια θα υπάρχουν πολλές δεκάδες γεωτρήσεις στην περιοχή. Φανταστείτε μόνο ένα ατύχημα όπως τα δύο πρόσφατα στον Ατλαντικό: Εκείνο στον κόλπο του Μεξικού και εκείνο στα ανοικτά της Βραζιλίας. Ένα μόνο ανάλογο ατύχημα και η Μεσόγειος μετατρέπεται σε βρωμερή λίμνη. Επειδή η κυβέρνηση μας είναι σοβαρή είναι λογικό να αναμένει κανείς ότι θα ζητήσει από τις εμπλεκόμενες χώρες να κάνουν όλες μαζί μια περιβαλλοντική μελέτη για το θέμα. Και επειδή υπάρχουν και αντιπαλότητες στην περιοχή μας στον κίνδυνο ατυχήματος θα πρέπει να προστεθεί και κάποιος κίνδυνος δολιοφθοράς αν όχι και βομβαρδισμού.

Πολύ συχνά οι λαοί των πετρελαιοπαραγωγών χωρών καίγονται πιο πολύ και από το γκάζι τους και από το πετρέλαιο τους. Εξ ίσου συχνά τα τεράστια κέρδη από αυτή την ευλογία της φύσης ή κατ' άλλους των Θεών της περιοχής, πάνε σε συγκεκριμένα θησαυροφυλάκια. Εμείς ζούμε σε μια περιοχή που πληρώνει βαρύ τίμημα αίματος στα πετρέλαια. Αυτή τη στιγμή είναι ως να μετατοπίζεται ο Περσικός Κόλπος στην Ανατολική Μεσόγειο. Ενώ οι ακριβείς ποσότητες κοιτασμάτων δεν έχουν ακόμα υπολογισθεί μια λύσσα κυριολεκτικά εμφανίζεται στο προσκήνιο τόσο ανάμεσα σε χώρες της περιοχής όσο και σε άλλες. Στην περιοχή μας υπάρχουν μια σειρά ανοικτά προβλήματα που εκφράζονται με εντάσεις και πολέμους: το Κυπριακό, το Παλαιστινιακό, το Αιγαίο, το Κουρδικό και άλλα (πχ η εσωτερική κατάσταση στο Λίβανο). Τελικά στο γεωπολιτικό επίπεδο η περιοχή είναι πιο σεισμογενής από ότι στο γεωφυσικό. Είναι ήδη σαφές ότι οι υδρογονάνθρακες επιτείνουν το συγκρουσιακό κλίμα. Είναι λογικό ότι θα έπρεπε να γίνει μια συνολική προσπάθεια συνολικής διευθέτησης των πολιτικών ζητημάτων, ή το ελάχιστο μια συνολική συμφωνία για την χωρίς πόλεμο διαχείριση τους.

Μια πρωτόγνωρη λύσσα εμφανίζεται και στο εσωτερικό σκηνικό όπου οι γνωστές ύαινες του πλούτου ερίζουν ήδη για τη συμμετοχή τους στο φαγοπότι. Σε μια περίοδο επίθεσης ενάντια στους μισθωτούς από το μεγάλο κεφάλαιο δεν γίνεται από κανένα λόγος για κοινωνική εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων ενός κατά τα άλλα φυσικού και άρα δημόσιου πλούτου. Ήδη ο αέρας και ο ήλιος της χώρας αντί να είναι δημόσιος πλούτος είναι πηγή πλουτισμού για μερικούς φανερούς και κρυφούς. Αφού τα κόμματα έκαναν υποεπιτροπή για να μελετήσουν και να προτείνουν οικονομικά μέτρα, ας κάνουν και μια διαφανή και ελεγχόμενη κρατική εταιρεία για την ενέργεια προς όφελος των Kυπρίων.
Εν κατακλείδι η τεχνολογία δεν επιτρέπει ακόμα την ανόρυξη υδρογονανθράκων στη θάλασσα με ασφάλεια. Επιπλέον η περιοχή μας είναι σεισμογενής. Η πολιτική κατάσταση στην περιοχή δεν εμπνέει επίσης ασφάλεια. Το πιο λογικό είναι να ανασταλεί η εκμετάλλευση υδρογονανθράκων για αργότερα.

Στέφανος Νικής

3 Δεκ 2011

Δημόσια συζήτηση για την οικονομία την Δευτέρα

Μετά και το νέο πακέτο μέτρων λιτότητας που συμφώνησαν κυβέρνηση και πολιτικά κόμματα η συζήτηση για το ζήτημα της οικονομικής κρίσης και των επιπτώσεων της καθίσταται ακόμα πιο επιτακτικά αναγκαία. Η αριστερά θα πρέπει να προβεί στη δική της ανάλυση και να τοποθετηθεί από την δική της οπτική πάνω στο θέμα και τη συγκυρία.
 
 
..................................
Η Επιτροπή για μια Ριζοσπαστική Αριστερή Συσπείρωση (ΕΡΑΣ) διοργανώνει ανοιχτή συζήτηση με θέμα
Οικονομική Κρίση στην Ευρωζώνη και Επιπτώσεις στην Κυπριακή Οικονομία”
Δευτέρα, 5 Δεκεμβρίου 2011, ώρα 18.30 στο Πολυδύναμο Κέντρο Λευκωσίας (Πύλη Αμμοχώστου)
Ομιλητές:
Σταύρος Τομπάζος
(Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Κύπρου)
Το Νεοφιλελεύθερο Αδιέξοδο και η Κρίση Συνοχής της Ευρωζώνης”

Παύλος Καλοσυνάτος
(Γενικός Διευθυντής Ινστιτούτου Εργασίας Κύπρου, ΠΕΟ)
Οικονομική Κρίση στην Κύπρο: Μύθοι και Πραγματικότητες”